معاون امور زنان دولت سیزدهم با تأکید بر دغدغههای شهید رئیسی نسبت به ذبح شدن حقایق زندگی مردم، به تشریح الگوی مدیریتی ایشان پرداخت.
در دومین سالگرد عروج شهدای خدمت، انسیه خزعلی، معاون امور زنان و خانواده دولت شهید رئیسی، در گفتگویی اختصاصی، به بررسی الگوی مدیریتی رئیسجمهور فقید و چالشهای نظام اداری ایران پرداخت. این گفتگو تلاشی است برای تبیین یک الگوی حکمرانی که سعی دارد میان نظم اداری و حل مسئله در میدان نسبتی جدید برقرار کند.
انسیه خزعلی در رابطه با الگوی مدیریت میدانی شهید رئیسی و شکستن ساختارهای دیوانسالاری سنتی کشور گفت: شهید رئیسی عمیقاً نگران غلبه دیوانسالاری بر حقایق زندگی مردم بود. ایشان میدیدند که گاهی ساختار اداری، کار را نه برای پیشبرد، بلکه برای نگه داشتن طراحی میکند. مثال معروفی که ایشان در هیئت دولت میزدند، ارجاع مداوم به کارشناسان متعدد برای معطل کردن یک تصمیم بود.
خزعلی با اشاره به مبانی این اراده میدانی افزود: در الگوی ایشان، اراده میدانی به معنای نادیده گرفتن ساختار نبود، بلکه به معنای شکستن زنجیرههای اداری ناسالم بود. ایشان معتقد بودند مدیر نباید پشت میز منتظر گزارش بماند. به طور مثال، وقتی در سفر استانی گزارش بحران نهادههای دامی و فروش اجباری دام توسط روستاییان را به ایشان دادم، منتظر سلسلهمراتب طولانی نماندند؛ بلافاصله در اولین جلسه هیئت دولت، دستور مصوبهای ویژه را تصویب و ابلاغ کردند. این یعنی اراده میدانی وقتی مبنای نهادی پیدا میکند که دستور مدیر اجرایی، بنبستهای اداری را به نفع حق تودههای مردم باز کند.
معاون سابق رئیسجمهور با رد دوگانهسازی میان کارشناسی و میدان، تصریح کرد: شهید رئیسی هرگز نمیگفتند کاری کارشناسی نشود، بلکه تأکید داشتند کارشناسی نباید مخل سرعت کار باشد. ایشان تذکر میدادند که برخی لایههای اداری از نام کارشناسی برای پاسکاری و فرار از مسئولیت استفاده میکنند. مرز دقیق مدیریت جهادی و پوپولیسم همینجا مشخص میشود؛ پوپولیسم به دنبال نمایش است، اما مدیریت جهادی شهید رئیسی به دنبال نتیجه کارشناسی شده در زمان مقرر بود.
وی افزود: ایشان از مدیران میخواستند نظارت دقیقی بر لایههای کارشناسی داشته باشند تا سستی و کارشکنی رخ ندهد. در سفرهای استانی اگر میدیدند نیرویی با سستی کار مردم را گره زده، بدون تعارف دستور جابهجایی میدادند. این برخورد، نه حرکتی نمایشی، بلکه عین دقت کارشناسی ارشد در امور مردم بود تا نظام اجرایی از روال طبیعی خود خارج نشود.
خزعلی در تحلیل نهایی خود به موانع ساختاری اشاره کرد و گفت: واقعیت این است که نظام اداری ما دچار اشکالات دستوپاگیری است. از یک سو معیارهای ورود مدیران (مانند سوابق خاص) راه را بر جوانان و زنان توانمند میبندد که باید اصلاح شود، و از سوی دیگر، ترس از دستگاههای نظارتی مانع شجاعت مدیران شده است.
او بر لزوم یک تحول قانونی تأکید کرد: ما شاهد بودیم که گاهی مدیران به دلیل ترس از تبعات تصمیماتشان در شرایط اضطراری (مانند نوسانات ارزی)، دچار ترک فعل میشدند. برای اینکه الگوی شهید رئیسی ماندگار شود، دستگاههای نظارتی باید به مدیران شایسته در شرایط بحران، اختیارات ویژه بدهند. باید ساختارها به گونهای اصلاح شود که حرکت جهشی و پرش از بروکراسیهای مانع، به عنوان یک ارزش قانونی شناخته شود، نه یک تخلف؛ به شرطی که همزمان راه بر هرگونه فساد و سوءاستفاده نیز بسته بماند. این تنها راهی است که مدیریت جهادی را از یک صفت فردی به یک رویه پایدار در بروکراسی ایران تبدیل میکند.
