بحران سوخت؛ جنگ با ایران، گریبان صنعت هوایی جهان را گرفت

نشست سالانه انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) برای بررسی راهکارهای مقابله با شوک اقتصادی ناشی از جنگ اخیر و افزایش هزینه‌های سوخت آغاز می‌شود.

نشست سالانه انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (یاتا) از امروز در شهر ریودوژانیرو برزیل آغاز به کار می‌کند و بزرگ‌ترین بازیگران صنعت هوانوردی در این گردهمایی مهم، چاره‌اندیشی برای مقابله با بزرگ‌ترین بحران صنعت پس از همه‌گیری کرونا را در دستور کار دارند. این بحران که پیامد مستقیم جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ملت قهرمان ایران است، منجر به افزایش شگرف هزینه سوخت جت، تغییر مسیر پروازها و فشار بر شرکت‌های هواپیمایی برای افزایش قیمت بلیت شده است.

نشست یاتا که مهم‌ترین رویداد سالانه صنعت هوایی محسوب می‌شود، از 6 تا 8 ژوئن برگزار شده و صدها مدیر ارشد شرکت‌های هواپیمایی، سازندگان هواپیما، تأمین‌کنندگان و مؤسسات مالی را در کنار هم گرد می‌آورد. یاتا به عنوان نماینده بیش از 370 شرکت هواپیمایی که حدود 85 درصد از ترافیک هوایی جهان را در اختیار دارند، در حالی این نشست را برگزار می‌کند که پیش‌بینی‌های قبلی مبنی بر سود بی‌سابقه 41 میلیارد دلاری برای صنعت هوانوردی در سال جاری، تحت تأثیر وقایع اخیر، با تردید مواجه شده است. انتظار می‌رود در نشست ریودوژانیرو، این پیش‌بینی‌ها تعدیل شوند.

افزایش شدید قیمت سوخت، نگرانی‌های جدی پیرامون عرضه انرژی، اختلال در حریم هوایی منطقه حساس خاورمیانه، تأخیرهای فزاینده در تحویل هواپیماها و موانع دستیابی به اهداف زیست‌محیطی، از محورهای اصلی این گفت‌وگوها خواهد بود. شرکت‌های هواپیمایی در ماه‌های اخیر برای کاهش فشارهای مالی، مجبور به افزایش قیمت بلیت، حذف مسیرهای زیان‌ده و تلاش برای حفظ نقدینگی شده‌اند.

با این حال، هزینه بالای سوخت پایدار هوانوردی و محدودیت عرضه آن، تحقق هدف بلندپروازانه صنعت برای دستیابی به انتشار صفر خالص تا سال 2050 را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است. مؤسسه اعتبارسنجی مودیز نیز به تازگی چشم‌انداز صنعت جهانی هواپیمایی را از «باثبات» به «منفی» کاهش داده و هشدار داده است که افزایش هزینه‌های سوخت ناشی از جنگ با ایران و اختلالات در تنگه هرمز، سود عملیاتی شرکت‌های هواپیمایی را به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد. این مؤسسه پیش‌بینی کرده است سود صنعت در سال 2026 بیش از 35 درصد افت کند.

داده‌های یاتا نیز این نگرانی‌ها را تأیید می‌کند؛ ترافیک مسافرت هوایی جهانی در ماه آوریل برای نخستین بار پس از روند احیای پساکرونا کاهش یافته و بیشترین افت در میان شرکت‌های هواپیمایی خاورمیانه مشاهده شده است. کمبل ویلسون، مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایر ایندیا، در این باره گفته است که افزایش قیمت سوخت و بسته‌شدن برخی حریم‌های هوایی، ادامه فعالیت در برخی مسیرها را از نظر اقتصادی بسیار دشوار کرده است. تحلیلگران معتقدند شرکت‌هایی که از تقاضای قوی‌تر و سهم بیشتری از مسافران تجاری و ممتاز برخوردارند، شانس بیشتری برای انتقال افزایش هزینه سوخت به مشتریان دارند، اما این امکان در همه بازارها و مدل‌های کسب‌وکار یکسان نیست.