کتاب “آنچه نآمد در کتاب و در خطاب” نوشته سیروس علینژاد، روایتی ۳۰ ساله از زندگی و اندیشههای محمدعلی موحد، شاعر، ادیب و پژوهشگر برجسته کشور را برای اولین بار در اختیار علاقهمندان قرار میدهد.
کتاب “آنچه نآمد در کتاب و در خطاب” به قلم سیروس علینژاد، با رویکردی نو و از سوی انتشارات ققنوس روانه بازار نشر شد. این اثر ارزشمند، حاصل سه دهه معاشرت و گفتگو با اندیشمند نامدار، استاد محمدعلی موحد، شاعر، ادیب، عرفانپژوه، تاریخنگار، حقوقدان و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
علینژاد در مقدمه این کتاب، تصویری جامع و شگرف از شخصیت پیچیده و چندوجهی دکتر موحد ارائه میدهد: «گفتن درباره این کتاب بسیار دشوار است برای اینکه دکتر موحد شخصیت دشواری دارد؛ انسانی عجیب است ملغمه است. ملغمه چیزی است که از فلزات گوناگون میسازندش؛ آمیزهای از طلا، جواهر، نقره و فلزات دیگر دکتر موحد هم چنین است از یک فلز نیست؛ یک سرش به عرفانیات بند است؛ مقالات شمس تبریزی تصحیح میکند؛ تفسیر مثنوی مینویسد؛ فصوصالحکم ترجمه میکند؛ به سفرنامه ابن بطوطه دل میبندد و برای همه آنها مقدمههای جاندار و تعلیقات مینویسد در حالی که سر دیگرش در نفت است. تمام عمرش در نفت گذشته است، خواب نفت میبیند و خواب آشفته نفت مینویسد.»
این کتاب علاوه بر نگاهی عمیق به تاریخ اسلام و معاصر، ابعاد ناشناخته و ذهنیات پیچیدهتری از شخصیت موحد را نمایان میسازد. علینژاد با اشاره به عمق و گستردگی پژوهشهای موحد، بیان میکند: «اگر باید درباره دکتر موحد چیزی نوشت که باید نوشت درباره آن ملغمه باید نوشت چه کسی از پس چنین کاری بر میآید؟»
سیروس علینژاد در “آنچه نآمد در کتاب و در خطاب”، علاوه بر تدوین بخشهایی از زندگینامه این چهره ماندگار، بسیاری از خاطرات ناگفته و شنیدنی وی را که حاصل سالها همراهی و نزدیکی نویسنده با موحد است، به تصویر کشیده است. از دیدگاه علینژاد، مهمترین ویژگی دکتر موحد، نگاه متفاوت و همواره درست او به مسائل است: «مهمترین چیزی که مرا شیفته دکتر موحد کرده این است که نگاه او با نگاه دیگران تفاوت دارد و از قضا همواره نگاه درستتری به موضوعاتی داشته که به آنها پرداخته است. به تاریخ، به نفت، به مثنوی، به مقالات شمس نگاهی افکنده که به درد امروز میخورد.»
نویسنده همچنین بر اشتراک در رویکرد پژوهشی خود و دکتر موحد تأکید کرده و میگوید: «جنس کار او همان جنس کار من است. من روزنامهنویسم و کار گزارشگری را بیشتر دوست دارم تا اظهارات فاضلمآبانه و کار دکتر موحد نیز در بیشتر آثارش همچون مقالات شمس تبریزی، ابن بطوطه و خواب آشفتۀ نفت همان گزارشگری است و او گزارشگر زمانۀ خویش است، همانگونه که ابن بطوطه گزارشگر زمانۀ خود بود.»
انتشارات ققنوس این اثر را در ۲۹۶ صفحه با قیمت ۴۹۰ هزار تومان منتشر کرده است.
