انسداد مسیر ترانزیتی افغانستان؛ ضربه مهلک به تجارت پاکستان با آسیای مرکزی

بسته شدن مسیر زمینی از طریق افغانستان، تجارت میان پاکستان و کشورهای آسیای مرکزی را با کاهش چشمگیر صادرات و واردات مواجه ساخته و خسارات اقتصادی قابل توجهی به اسلام‌آباد وارد کرده است.

تجارت پاکستان با کشورهای آسیای مرکزی شامل قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان در ۱۰ ماه نخست سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶، به دنبال بسته شدن مسیر ترانزیتی افغانستان، با کاهش محسوسی روبه‌رو شده است.

بر اساس این گزارش، صادرات پاکستان به این مجموعه از کشورها در دوره زمانی جولای تا آوریل، ۸.۶۲ درصد افت کرده و به ۱۴۷.۹۹۲ میلیون دلار رسیده است؛ این در حالی است که رقم مشابه سال گذشته ۱۶۱.۹۴۳ میلیون دلار بوده است.

در همین بازه زمانی، واردات پاکستان از کشورهای آسیای مرکزی نیز روند نزولی شدیدی را تجربه کرده و با افت ۸۷.۹۶ درصدی، از ۱۷۳.۳۸۳ میلیون دلار به ۲۰.۸۸۲ میلیون دلار کاهش یافته است. بخش قابل توجه این واردات پیش از این از کشورهای تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان انجام می‌شد.

این کاهش در تجارت، عمدتاً پس از انسداد مسیر زمینی ترانزیت از طریق افغانستان رخ داده است. مسیری که پیش از این، نقش حیاتی در تسهیل مبادلات تجاری پاکستان با کشورهای آسیای مرکزی ایفا می‌کرد.

بر اساس گزارش‌های انتشار یافته، انسداد مرزها با افغانستان، خسارتی معادل ۸۵۰ میلیون دلار را بر پاکستان تحمیل کرده و کسری تجاری این کشور را از مرز ۳۴ میلیارد دلار فراتر برده است.

در میان کشورهای منطقه، تنها ازبکستان توانسته است رشد مثبت صادرات از پاکستان را ثبت کند. صادرات به ازبکستان با افزایش ۳۸.۲۷ درصدی به مبلغ ۶۴.۱۳۹ میلیون دلار رسیده است، در حالی که واردات از این کشور، با کاهشی ۸۴.۸۳ درصدی به ۱۰.۷۵۶ میلیون دلار تنزل یافته است.

صادرات به قزاقستان نیز با افت ۱۷.۵۷ درصدی به رقم ۷۰.۳۷۳ میلیون دلار و صادرات به تاجیکستان با کاهش ۶۳.۲۲ درصدی به ۹.۳۳۲ میلیون دلار رسیده است. علاوه بر این، تجارت با ترکمنستان و قرقیزستان نیز مسیر نزولی را تجربه کرده است.

پیشتر در اوایل خرداد ماه، وزارت بازرگانی پاکستان نیز اعلام کرده بود که این کشور در هفت ماه گذشته، به دلیل بسته ماندن گذرگاه‌های مرزی با افغانستان، متحمل حدود ۸۵۰ میلیون دلار خسارت اقتصادی شده است.