معاون رئیسجمهور آمریکا با صراحت اعلام کرد که واشنگتن هیچ برنامهای برای روی کار آوردن رضا پهلوی نداشته و هدف اصلی، تنها مهار برنامه هستهای ایران بوده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دیروز به شکلی قاطع اعلام کرد که دولت آمریکا هیچگاه به دنبال تحمیل رضا پهلوی به عنوان جایگزین در ایران نبوده است. او تأکید کرد که چشمانداز واشنگتن صرفاً معطوف به مهار برنامه هستهای ایران بوده و مسائل مربوط به تغییرات سیاسی در داخل ایران را امری مربوط به مردم ایران دانست. آمریکا، بنابر اظهارات او، هیچ برنامهای برای تحمیل آلترناتیوی مشخص نداشته است.
این موضعگیری، تردیدهای دونالد ترامپ نسبت به توانایی رضا پهلوی برای جلب حمایت داخلی در جریان جنگ روانی علیه ایران را برجسته میسازد. ترامپ پیش از این نیز با ابراز تردید در خصوص پذیرش پهلوی از سوی جامعه ایرانی و خودداری از دیدار با او، این مسئله را طرح کرده بود.
اظهارات اخیر جیدی ونس، ابعادی از واقعیتی را آشکار میسازد که پیش از این توسط بسیاری از جریانهای ضد ایرانی خارجنشین نادیده گرفته میشد. این مواضع نشان میدهد که برخلاف تبلیغات گسترده رسانههای همسو با دشمن، پروژه رضا پهلوی هرگز در کانون توجه و محاسبات راهبردی دشمنان ایران قرار نداشته است. در حقیقت، نقش اینگونه چهرهها بیشتر در راستای جنگ روانی، عملیات رسانهای و افزایش فشار سیاسی بر ایران تعریف میشده است؛ ابزاری برای القای وجود یک جایگزین آماده و ایجاد تصور فروپاشی و تجزیه ایران.
این پدیده، سابقه در اپوزیسیونهای وابسته خارجی دارد. قدرتهای خارجی در بحرانهای مختلف از گروههای خارجنشین به عنوان اهرم فشار استفاده میکنند، اما این صرفاً به معنای سپردن قدرت به این گروهها نیست؛ بلکه بیشتر نقش جاده صافکن برای حملات خارجی و خیانت به وطن را ایفا میکنند و در صورت ورود پرونده به مراحل توافق، مصالحه یا تغییر موازنه قدرت، به سرعت از اولویت خارج میشوند.
اظهارات صریح ونس، پایان یکی از مهمترین روایتهای تبلیغاتی در ماههای اخیر را رقم زد. پس از حوادث دی ماه و تلاش گروههای سلطنتطلب برای مشروع جلوه دادن حمله به ایران، اکنون که جنگ ناکام مانده و آمریکا ناچار به مذاکره است، ونس آشکارا اعلام کرد که رضا پهلوی اساساً در دستور کار واشنگتن نبوده است.
چهرههایی نظیر رضا پهلوی و دیگر گروههای ضد ایرانی تنها تا زمانی که در خدمت اهداف راهبردی قدرتهای خارجی باشند، اهمیت دارند و با تغییر شرایط، به سادگی از صحنه کنار گذاشته میشوند؛ همانطور که زمانی گروهک منافقین با پشتیبانی صدام به خاک ایران حمله کردند و در عملیات مرصاد تارومار شدند و اکنون در آلبانی آواره هستند.