صحن قدس حرم مطهر رضوی در شب هفتم محرم، شاهد برگزاری باشکوه آیین علمکشی عزاداران حسینی از شیعیان افغانستان بود که نمادی از رشادت و ارادت به ساحت اهل بیت (ع) به شمار میرود.
همزمان با شب هفتم محرم، صحن قدس حرم مطهر امام رضا (ع) جلوهگاه یکی از اصیلترین آیینهای عزاداری شیعیان افغانستان شد. این مراسم که در چارچوب برنامههای «آیینهای عزاداری اقوام و استانها» برگزار شد، فراتر از یک سوگواری ساده، بازتابدهنده بخشی از میراث معنوی و فرهنگی مهاجران افغانستانی در پیوند با ساحت قدسی حضرت ثامنالحجج (ع) بود.
در بدو ورود به صحن قدس، آنچه بیش از همه توجه هر بینندهای را به خود جلب میکرد، دو علم بلند و فاخر بود که با پارچههای رنگارنگ و نمادین، در میان انبوه جمعیت افراشته شده بود.
این علمها که در فرهنگ عزاداری شیعیان افغانستان جایگاهی ویژه دارند، نمادی از رشادت و فضل حضرت ابوالفضل العباس (ع) محسوب میشوند. در میان عزاداران، پرچمهای زردرنگ «فاطمیون» برافراشته بود و حضور نوکران حسینی با لباسهای سپید و کلاههایی که به رسم ادب بر زمین نهاده بودند، شکوه و تواضعِ حاکم بر این آیین را، دوچندان کرده بود.
تبیین فلسفه عزت
در این مراسم حجتالاسلام والمسلمین فرهاد روحانی، مسئول فرهنگی جامعه روحانیت افغانستان، با تحلیل قیام عاشورا از منظر قرآنی و تاریخی، به بررسی جایگاه «وظیفهشناسی» و «عزت» در تمدنهای اسلامی پرداخت.
وی با اشاره به آیات قرآن کریم پیرامون قوم بنیاسرائیل، بیتفاوتی اجتماعی را عامل انحطاط جوامع دانست و تأکید کرد: امام حسین (ع) با قیام خود، فرهنگ “هیهات منا الذلة” را در تاریخ نهادینه کرد تا بشر بداند که سرنوشتِ جوامع با ایستادگی در برابر ستم و بیتفاوتی گره خورده است.
7 سال ارادت در جوار امام رئوف
یدالله شیخزاده، مسئول هماهنگی این آیین عزاداری، با اشاره به پیشینه هفتساله این مراسم گفت: جامعه مهاجر افغانستانی، خود را تحت عنایت خاص امام رضا (ع) میداند و این آیین، پیوندی عمیق میان سنتهای عزاداریِ وطن مادری و عشق به آستان مقدس رضوی است.
وی افزود: آیین علمکشی که توسط پیرغلامان و بزرگان هیئتها برگزار میشود، نمادی از همبستگی و حفظ میراثِ کهن عاشورایی در میان مهاجران است که امسال نیز در قلب مشهد مقدس، تکرار شد.
جلوههایی از پیوند هنر و سوگ
در حاشیه این مراسم، در کنار نوحههای پرشور که با لهجههای اصیل افغانستانی طنینانداز بود، جلوههای هنری نیز جلوهگر شد؛ از دختران هنرمندی که برای نخستین بار در حرم مطهر به خوشنویسی آیاتِ سرخِ کربلا مشغول بودند تا بانوان داغداری که با بستن پارچههایی به علمهای عزاداری، نیتهای قلبی خود را با حضرت عباس (ع) در میان میگذاشتند.
این مراسم با شکوهِ خاصی ادامه یافت و در
