سیره پرافتخار امام سجاد، بیانگر رسالتی بیپایان در پاسداری از فرهنگ والای کربلا و افشای چهرهی کریه ستمگران است.
پس از واقعهی جانگداز عاشورا، امام سجاد علیهالسلام با اتکا به درایتی الهی، مسئولیت خطیر پاسداری از خون پاک شهدا و روشنگری دربارهی حقیقت نهضت کربلا را بر عهده گرفتند. در روزگاری که دستگاه غاصب اموی در تلاش برای خاموش کردن نام و یاد عاشوراییان بود، امام سجاد (ع) با بهرهگیری از ابزارهای گوناگون، اجازه ندادند تا غبار فراموشی بر سیمای حقایق کربلا بنشیند.
یکی از مستندترین روایتها در این زمینه، فرمایش امام باقر علیهالسلام است که عمق اندوه همیشگی امام سجاد (ع) را نمایان میسازد: از امام باقر علیهالسلام نقل شده که فرمودند: حضرت سجاد (ع) بیست سال بر پدر بزرگوارش حسین علیهماالسلام گریه کرد و هرگاه غذایی پیش روی ایشان نهاده میشد، گریه میکردند. در این میان، غلام ایشان عرض کرد: ای فرزند رسول خدا (ص)، آیا زمان آن نرسیده که اندوه شما پایان یابد؟ ایشان فرمودند: وای بر تو! یعقوب نبی علیهالسلام دوازده فرزند داشت، خداوند یکی از آنها را از دید او پنهان ساخت. از شدت گریه بر او، دو چشمش سیاهی گرفت و موی سرش از اندوه سفید شد و پشتش از غم خمیده گشت؛ در حالی که پسرش در آن هنگام زنده بود! اما من دیدم که پدرم، برادرم، عمویم و هفده نفر از اهل خانهام در کنارم به شهادت رسیدند. پس چگونه اندوه من پایان یابد؟
این رویکردِ امام سجاد علیهالسلام، فراتر از یک سوگواریِ صرفاً عاطفی، در واقع نوعی اعتراضِ مستمر و کوبنده علیه ستمگران به شمار میآید. هر قطره اشکِ ایشان، یادآورِ ظلم و ستمی بود که بر خاندان پیامبر (ص) روا داشته شد و در عین حال، مظلومیتِ سیدالشهدا (علیهالسلام) را برای همیشه در حافظهی تاریخ ثبت کرد.
ایشان با بیاناتِ شیوا و روشنگر خود در کاخ یزید و مسجدِ شام، نقاب از چهرهی فریبکارِ بنیامیه برداشتند. این خطبههای حماسی، جریانِ تبلیغاتیِ دشمن را باطل ساخت و افکار عمومی را نسبت به حقیقتِ حادثه آگاه کرد؛ به گونهای که حتی در کانونِ قدرتِ امویان، صدای حقطلبیِ اهلبیت علیهمالسلام طنینانداز شد.
امام سجاد علیهالسلام در طول دوران امامت خود، هرگاه فرصتی مییافتند، با یادآوریِ وقایعِ جانسوز کربلا، مردم را نسبت به مسئولیتهای دینی و اخلاقیشان بیدار میکردند. این تکرارِ مصیبت، یک ابزارِ تربیتیِ حیاتی برای جلوگیری از انحرافِ جامعه اسلامی به شمار میرفت تا مردم، تفاوتِ ماهوی میان اسلامِ اصیلِ نبوی و اسلامِ تحریفشدهی اموی را به درستی درک کنند.
دعاها و مناجاتهای عمیقِ ایشان که در گنجینهی «صحیفهی سجادیه» گردآمده است، بستری دیگر برای تثبیتِ ارزشهای متعالیِ کربلا ایجاد کرد. ایشان در قالبِ نیایش، مفاهیمِ بلندِ توحیدی، اخلاقی و مبارزه با ستم را به جامعه تزریق کرده و راهِ ارتباطِ معنوی با شهدای راه حق را برای پیروانشان هموار ساختند.
سیره و سلوکِ امام سجاد علیهالسلام به ما میآموزد که پاسداری از فرهنگِ کربلا، یک وظیفهی تمامنشدنی است. ایشان با پیوند زدنِ اشکِ صادقانه به تبیینِ آگاهانه، الگویی جاودانه برای همهی حقطلبانِ تاریخ بنا کردند تا مسیرِ مبارزه با طاغوت و احیایِ دینِ مبین، هرگز به فراموشی سپرده نشود.
منبع: تسنیم
