گرانفروشی نان در سنندج، در حالی که هنوز مشکلات معیشتی وجود دارد، این پرسش را نزد مردم ایجاد کرده که آیا نهادهای نظارتی توانایی مهار تخلفات در بازار کالاهای اساسی را دارند؟
ماجرای نان در سنندج دیگر صرفاً یک اختلاف ساده بر سر قیمت نیست؛ بلکه به مسئلهای تکرارشونده و فرسایشی تبدیل شده است. در این میان، تخلف آشکار برخی نانواییها در کنار ضعف نظارت دستگاههای مسئول، اعتماد عمومی را خدشهدار کرده است.
در اوضاعی که جامعه همچنان با فشارهای معیشتی دست و پنجه نرم میکند، تداوم گرانفروشی نان، اصلیترین کالای سفره خانوار، پرسشهای جدی را درباره کارآمدی نظارتها، بازدارندگی برخوردها و نقش نهادهای متولی به اذهان متبادر میسازد. واقعیت این است که پلمب موقت نانواییها و هشدارهای نهادهای ذیربط، نتوانسته مانع تکرار این تخلف در برخی واحدها شود.
پس از انعکاس گزارشهای مردمی و ورود دستگاه قضا، یکی از نانواییهای سنگکپز سنندج به دلیل گرانفروشی برای مدت سه روز پلمب شد؛ اقدامی که ظاهراً باید اثربخش باشد. اما مشاهدات میدانی و اظهارات شهروندان نشان میدهد این واحد پس از بازگشایی، نهتنها به مسیر قانونمداری بازنگشته، بلکه همچنان نان را با قیمتی فراتر از نرخ مصوب عرضه میکند.
بررسیها حاکی از آن است که نان سنگک که باید با قیمت 25 هزار تومان به فروش برسد، در این واحد به بهانههایی چون بزرگ بودن و داشتن کنجد، بین 40 تا 50 هزار تومان عرضه میشود. این موضوع اعتراض گسترده شهروندان را در پی داشته است.
در بازدید میدانی که صورت گرفت، پاسخهای متناقض از سوی نانوا نیز بر ابهامات افزود. در حالی که بر روی درب نانوایی جمله «نان بزرگ نداریم» درج شده بود، در پاسخ به پرسش درباره موجود بودن نان کوچک، جواب منفی شنیده شد و بلافاصله عنوان گردید «نان بزرگ داریم». این تناقض برای مشتریان، نشانهای از نبود شفافیت و مدیریت مشخص در عرضه کالا تلقی میشود.
نکته قابل تأمل دیگر، فعالیت این نانوایی در ملکی استیجاری متعلق به سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان است که یکی از ارکان اصلی حوزه آرد و نان محسوب میشود. این وضعیت، انتظار نظارت دقیقتر از سوی این دستگاه را دوچندان میکند، اما شواهد نشان میدهد که این مسئله نیز تاکنون مانع ادامه تخلف نشده است.
با وجود اطلاعرسانی موضوع به سازمان جهاد کشاورزی و سازمان تعزیرات حکومتی استان کردستان، تاکنون اقدام بازدارندهای که منجر به توقف کامل این تخلف شود، مشاهده نشده است. این تجربه نشان میدهد که برخوردهای مقطعی، نظیر پلمب چند روزه، در صورت عدم وجود نظارت مستمر و برخورد قاطع، عملاً اثربخشی لازم را نداشته و تنها به تکرار چرخه تخلف منجر میشود.
این در حالی است که مدیرکل تعزیرات حکومتی کردستان بارها بر برخورد قاطع با متخلفان تأکید کرده است. اما انعکاس تخلفات و پیگیریهای صورتگرفته درباره این پرونده، تاکنون نتیجه ملموس و بازدارندهای در پی نداشته است؛ موضوعی که در اذهان عمومی به نوعی سکوت یا بیتفاوتی نسبت به تکرار تخلف تعبیر شده است.
تداوم گرانفروشی نان در سنندج، بخصوص پس از اعلام و برخورد اولیه، بار دیگر این پرسش اساسی را مطرح میکند که آیا سازوکار نظارتی فعلی، توانایی مهار تخلفات روزمره در بازار کالاهای اساسی را دارد؟
آنچه امروز مردم انتظار دارند، نه برخوردهای نمایشی و مقطعی، بلکه نظارت مستمر، برخورد بازدارنده و پایان دادن به چرخه تکراری تخلف است. این گزارش همچنان در مسیر پیگیری باقی میماند و در صورت تداوم بیتوجهی دستگاههای مسئول، جزئیات بیشتری از این پرونده به اطلاع افکار عمومی خواهد رسید.
منبع: تسنیم