راهاندازی صندوقهای سرمایهگذاری درآمد ثابت ارزی در بازار سرمایه، افقهای تازهای را برای جذب سرمایههای ارزی و بهبود فرآیند بازگشت ارز صادراتی گشوده است.
همزمان با صدور مجوز فعالیت دو صندوق سرمایهگذاری درآمد ثابت ارزی در بازار سرمایه، یکی از مهمترین پرسشهای مطرحشده درباره آینده این ابزار مالی، نحوه ایجاد بازدهی برای این صندوقهاست؛ موضوعی که میتواند زمینهساز شکلگیری بازاری جدید در نظام تأمین مالی کشور باشد.
دو صندوق ارزی مجوز گرفتند؛ نوبت به انتشار اوراق ارزی میرسد؟
طی روزهای اخیر مجوز فعالیت دو صندوق سرمایهگذاری درآمد ثابت ارزی با حضور مسئولان اقتصادی کشور صادر شده است. هدف از راهاندازی این صندوقها، ایجاد بستری برای جذب سرمایههای ارزی و توسعه ابزارهای نوین مالی در بازار سرمایه عنوان شده است، اما کارشناسان معتقدند موفقیت این صندوقها به شکلگیری یک بازار مکمل وابسته است؛ بازاری که تاکنون در اقتصاد ایران توسعه نیافته و آن بازار بدهی ارزی است.
در واقع، صندوقهای درآمد ثابت برای پرداخت سود به سرمایهگذاران نیازمند داراییهایی هستند که بازدهی مستمر ایجاد کنند. در بازار ریالی، این وظیفه بر عهده اوراق بدهی دولتی و شرکتی است، اما در بخش ارزی هنوز ابزار گستردهای برای سرمایهگذاری این صندوقها وجود ندارد.
از همین رو، توسعه صندوقهای ارزی میتواند محرکی برای راهاندازی بازار اوراق بدهی ارزی باشد؛ بازاری که در آن شرکتهای صادراتمحور، بنگاههای بزرگ و حتی دولت بتوانند اوراق ارزی منتشر کرده و منابع مورد نیاز خود را از سرمایهگذاران جذب کنند.
تأمین مالی تولید با ارز صادراتی
این ساختار، علاوه بر ایجاد یک مسیر جدید برای تأمین مالی، میتواند به یکی از ابزارهای تقویت بازگشت ارز صادراتی نیز تبدیل شود. بسیاری از صادرکنندگان بزرگ به جای نگهداری منابع ارزی یا تبدیل فوری آن به ریال، این امکان را خواهند داشت که منابع ارزی خود را در قالب اوراق یا صندوقهای ارزی سرمایهگذاری کنند و ضمن کسب بازده، نقدشوندگی داراییهای خود را نیز حفظ کنند.
شکلگیری زنجیره صندوق سرمایهگذاری ارزی، بازار بدهی ارزی و انتشار اوراق ارزی میتواند فصل تازهای در نظام تأمین مالی کشور ایجاد کند؛ ساختاری که وابستگی تأمین مالی بنگاهها به شبکه بانکی را کاهش داده و امکان تجهیز منابع ارزی برای اجرای طرحهای توسعهای را فراهم میکند.
از سوی دیگر، توسعه این بازار میتواند به افزایش عمق بازار سرمایه، تنوع ابزارهای مالی و هدایت منابع ارزی به سمت سرمایهگذاری مولد منجر شود. در چنین شرایطی، ارز حاصل از صادرات به جای ورود به بازارهای غیرمولد یا خروج از چرخه سرمایهگذاری، میتواند در قالب ابزارهای مالی جدید به تأمین مالی تولید و توسعه پروژههای اقتصادی اختصاص یابد.
با این حال، تحقق این هدف مستلزم طراحی دقیق سازوکار انتشار اوراق ارزی، تعیین نحوه بازپرداخت اصل و سود، مدیریت ریسک نوسانات نرخ ارز و ایجاد اطمینان برای سرمایهگذاران است؛ موضوعاتی که میتواند موفقیت یا شکست نخستین صندوقهای درآمد ثابت ارزی را رقم بزند.
اگر همزمان با توسعه صندوقهای ارزی، زیرساخت انتشار اوراق بدهی ارزی نیز فراهم شود، اقتصاد ایران برای نخستینبار صاحب یک زنجیره نسبتاً کامل تأمین مالی ارزی خواهد شد؛ زنجیرهای که علاوه بر جذب سرمایههای ارزی، میتواند به تسهیل بازگشت ارز صادراتی و کاهش فشار بر منابع بانکی نیز کمک کند.
