صاحبنظر ارشد حوزه سیاستگذاری کشاورزی بر اهمیت نگاه راهبردی در سیاستگذاری کلان امنیت غذایی و پرهیز از وابستگی به نهادههای وارداتی تأکید کرد.
دکتر محسن مردی، استاد تمام حوزه بیوتکنولوژی کشاورزی و از مدیران اجرایی ارشد این بخش، با تأکید بر ضرورت نگاه راهبردی در سیاستگذاری کلان امنیت غذایی، بر لزوم پرهیز از تولید مونتاژی و وابستگی به نهادههای خارجی سخن گفت.
وی در یادداشت تحلیلی خود با عنوان «معماری نوین امنیت غذایی ایران» اظهار داشت: «در سالهای اخیر، آمارهای تولید محصولات کشاورزی رشد قابل توجهی را نشان میدهد و این موضوع در نگاه نخست میتواند نشانهای از تقویت امنیت غذایی کشور باشد. اما اگر ساختار تولید را دقیقتر بررسی کنیم، به واقعیتی میرسیم که نباید از آن غافل شد.»
مردی افزود: «بخش مهمی از تولید امروز کشاورزی ایران همچنان به نهادههایی وابسته است که از خارج کشور تأمین میشوند. خوراک دام، بخشی از بذرها، مواد اولیه و برخی فناوریهای تولید، حلقههایی هستند که وابستگی ما را به بازارهای جهانی حفظ کردهاند. بنابراین افزایش تولید، لزوماً به معنای افزایش امنیت غذایی نیست.»
وی ادامه داد: «اگر در شرایط بحرانی، واردات این نهادهها با مشکل روبهرو شود، بخشی از ظرفیت تولید کشور نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. به همین دلیل، امنیت غذایی را نباید صرفاً با میزان تولید سنجید؛ بلکه میزان تابآوری زنجیره تولید نیز به همان اندازه اهمیت دارد.»
این کارشناس برجسته حوزه کشاورزی با اشاره به فشار بر منابع آب و خاک در برخی بخشها برای افزایش تولید، توضیح داد: «توسعه برخی محصولات بدون توجه کافی به ظرفیتهای اقلیمی، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت آمار تولید را افزایش دهد، اما در بلندمدت پایداری کشاورزی کشور را با چالش مواجه خواهد کرد.»
مردی در تبیین ریشه مشکلات موجود تصریح کرد: «مسئله اصلی، فاصله گرفتن سیاستگذاریها از نگاه راهبردی است. بسیاری از تصمیمها با هدف حل مسائل کوتاهمدت اتخاذ میشوند، در حالی که امنیت غذایی نیازمند برنامهریزی بلندمدت، استفاده از دادههای علمی و سرمایهگذاری بر زیرساختهای تولید است.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «اگر هدف، دستیابی به امنیت غذایی پایدار است، باید وابستگی به نهادههای خارجی کاهش یابد، منابع پایه حفظ شوند و بهرهوری جایگزین توسعه کمّی شود. تنها در این صورت میتوان از امنیت غذایی واقعی سخن گفت؛ امنیتی که بر توان داخلی، فناوری بومی و مدیریت پایدار منابع استوار باشد، نه بر زنجیرههایی که خارج از مرزهای کشور شکل میگیرند.»
