اختلال در عرضه کود نیتروژن به دلیل جنگ، زنگ خطری برای غذای جهانی به صدا درآورد.
در اوایل قرن بیستم، جهش در تولید کود نیتروژن از طریق فرآیند «هابر-بوش» و متعاقب آن «انقلاب سبز»، نقشی حیاتی در نجات بیش از یک میلیارد نفر از قحطی ایفا کرد. این پیشرفت چشمگیر کشاورزی مدرن، با وجود سه برابر شدن جمعیت جهان از سال 1960، تنها نیاز به 14 درصد افزایش در زمینهای زراعی داشت و عملکرد در هکتار را بیش از سه برابر نمود.
اما اکنون، جنگی که آمریکا و اسرائیل علیه ایران به راه انداختهاند، کود نیتروژن را به یک چالش جهانی تبدیل کرده است. این درگیری که 17 درصد از عرضه جهانی گاز طبیعی و بیش از 30 درصد از کود نیتروژن را متأثر ساخته، پیامدهای فاجعهباری در پی داشته است. بسته شدن تنگه هرمز، توقف صدها کشتی، تعطیلی کارخانههای تولید گاز و کود، و وارد آمدن خسارت به تأسیسات توسط موشکها و پهپادها، زنجیره تأمین جهانی را مختل کرده است. از آنجایی که تولید اوره، مهمترین کود نیتروژنه، وابستگی شدیدی به گاز طبیعی دارد، حتی با بازگشایی تنگه، بازگشت تولید به شرایط پیش از جنگ ماهها یا حتی سالها به طول خواهد انجامید.
تأثیر تنش در تنگه هرمز بر بازارهای جهانی کود و تولید غذا
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرده است که اثر جنگ در منطقه بر قیمت مواد غذایی هنوز به طور کامل نمایان نشده است.
جهش قیمت جهانی اوره در فصل کشت سالانه کشورهایی چون هند، آمریکا و استرالیا، اوضاع را وخیمتر کرده است. هند با خرید مقادیر عظیمی کود با قیمتهای گزاف، سهمیه دیگر کشورها را کاهش داده است. در استرالیا، کشاورزان به دلیل عدم توجیه اقتصادی هزینههای کود، مجبور به کاهش سطح زیر کشت گندم شدهاند. در برخی مناطق آفریقا، کشاورزان در یافتن کود با مشکل مواجه شدهاند و در برزیل، کشاورزان بین تحمل فشار مالی سنگین یا پذیرش محصول کمتر، در انتخاب دشواری قرار گرفتهاند.
این بحران منجر به جهش قابل توجه شاخص قیمت مواد غذایی فائو شده است. با توجه به گرمای شدید تابستان و پدیده جوی «النینو» که در گذشته باعث خشکسالی و کاهش بارندگی در هند شده است، این کمبودها میتواند تشدید شود. همچنین، احتمال محدودیت صادرات مواد غذایی اساسی توسط برخی دولتها برای حفظ ذخایر داخلی، میتواند شوک عرضه ناشی از جنگ و النینو را تشدید کرده و قیمتها را برای مدت طولانی بالا نگه دارد و فشار شدیدی بر جمعیتهای آسیبپذیر در سراسر جهان وارد کند.
