با جهش بیسابقه قیمت مسکن و تورم افسارگسیخته مصالح، رؤیای خانهدار شدن برای قشر کارگر و زحمتکش به واقعیتی تلخ و دور از دسترس تبدیل شده است.
بازار مسکن پایتخت، در سایه افزایش چشمگیر قیمتها و هزینههای سرسامآور ساخت، دسترسی به سرپناهی امن را برای بخش عظیمی از جامعه، بهویژه شاغلان و کارگران جانبرکف، دشوار کرده است. در حالی که بهای مسکن به ارقامی بیسابقه رسانده، فاصله میان درآمد ماهانه و هزینههای سرسامآور مسکن، خرید خانه را به هدفی دستنیافتنی و به «آرزویی» دور تبدیل کرده است.
**1. معادلات طاقتفرسای مسکن در کلانشهر تهران**
تصور خرید حتی یک واحد آپارتمان کوچک 66 متری با قدمتی 20 ساله در تهران، اکنون نیازمند مبلغی نجومی، معادل 16.5 میلیارد تومان است. (مطابق برخی آگهیهای موجود در بازار) وقتی این رقم سرسامآور را در کنار متوسط درآمد ماهانه جامعه قرار میدهیم، عمق فاجعه و شکاف عمیق میان توان خرید و قیمتها آشکار میشود. این وضعیت نه تنها توان مالی طبقات متوسط را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه معادلات خانهدار شدن را برای نسل جوان نیز به کلی دگرگون کرده است.
**2. فشار مضاعف: تورم مصالح و اجارهبهای کمرشکن**
بحران مسکن تنها به قیمت خرید خانه خلاصه نمیشود؛ جهش 100 تا 300 درصدی قیمت مصالح ساختمانی، هزینه تولید مسکن را تا مرز 60 میلیون تومان در هر متر مربع افزایش داده است. این افزایش هزینهها به صورت زنجیرهوار، هم بر قیمت خانههای آماده و هم بر اجارهبها تأثیر گذاشته و سفره قشر کارگر را کوچکتر کرده است.
در این میان، فشار بر کارگران و کارمندان به حدی است که در بسیاری از موارد، حدود 70 درصد از دستمزد ماهانه آنها صرف پرداخت اجارهبها میشود. این فشار مالی طاقتفرسا، پسانداز برای پیشپرداخت یا خرید مسکن را عملاً غیرممکن ساخته و خانهدار شدن را برای این اقشار، از یک هدف اقتصادی به «رویا و آرزویی» دستنیافتنی تبدیل کرده است.
**3. ضرورت اتخاذ رویکردهای نوین در تامین مسکن**
با خروج بازار مسکن از تعادلهای سنتی، کارشناسان بر این باورند که دیگر نمیتوان تنها به امید بهبود قیمتها یا افزایشهای جزئی حقوق نشست. وضعیت کنونی نشان میدهد که برای بازگرداندن امید به خانهدار شدنِ اقشار کمدرآمد و کارگران، نیاز به سیاستهای حمایتی گستردهتر، ارائه طرحهای اجاره به تملیک بلندمدت و اتخاذ مداخلات ساختاری در بازار مسکن است تا فاصله میان «درآمد» و «سقف سر» از بین برود.
**بنبست معیشتی کارگران؛ 70 درصد حقوق برای یک سقف**
بر اساس بررسیهای میدانی، در بسیاری از موارد حدود 70 درصد از دستمزد ماهانه کارگران تنها صرف پرداخت اجارهبها میشود. این بدان معناست که تنها 30 درصد از درآمد آنان باید هزینههای ضروری خوراک، پوشاک، بهداشت و آموزش خانواده را پوشش دهد.
در چنین شرایطی، امکان پسانداز برای پیشپرداخت مسکن یا حتی خرید اقساطی به طور کامل از بین میرود. برای فردی که بخش اعظم درآمدش را به صاحبخانه پرداخت میکند، خانهدار شدن دیگر یک هدف اقتصادی محسوب نمیشود، بلکه به یک «رویا و آرزو» تبدیل شده است که در معادلات جاری زندگی آنان جایگاهی ندارد.
منبع: تسنیم
