34 میلیون نفر در 53 شهر ایران با چالش جدی کمبود آب روبرو هستند، در حالی که رویکردهای جدیدی برای مدیریت مشارکتی منابع آبی در حال اجراست.
مدیریت منابع آب در لرستان وارد مرحلهای نوین شده است؛ تمرکز از اجرای صرف پروژههای فنی و عمرانی به سمت مشارکت مستقیم بهرهبرداران و کشاورزان در فرآیند تصمیمگیری تغییر یافته است. همزمان با تشدید فشار بر منابع آب، شرکت آب منطقهای لرستان تلاش دارد الگوی تازهای از حکمرانی آب را اجرا کند که در آن، کشاورزان بخشی از ساختار تصمیمسازی، برنامهریزی و مدیریت این منبع حیاتی باشند. این رویکرد در نشستی با حضور مدیران حوزه آب، کارشناسان و بهرهبرداران و با محوریت انتقال تجربه استانهای خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و قزوین بررسی شد. در این نشست، تجربه استانهایی که با تشکیل تعاونیهای آببران، مشارکت کشاورزان و واگذاری بخشی از مدیریت منابع آب به تشکلهای محلی توانستهاند برداشت از منابع زیرزمینی را کنترل و بهرهوری مصرف آب را افزایش دهند، بهعنوان الگو در اختیار مدیران و فعالان بخش کشاورزی لرستان قرار گرفت. در همین چارچوب، شرکت آب منطقهای لرستان اجرای طرح مدیریت مشارکتی را بهصورت پایلوت در دو منطقه آغاز کرده است. دشت رومشکان بهعنوان پایلوت مدیریت آبهای زیرزمینی انتخاب شده تا تشکیل تعاونیهای آببران، ساماندهی برداشت از چاهها و مشارکت کشاورزان در حفاظت از سفرههای زیرزمینی در آن دنبال شود. همزمان دشت چغلوندی نیز بهعنوان پایلوت مدیریت آبهای سطحی انتخاب شده تا شیوههای جدید توزیع آب، مدیریت شبکههای آبیاری و اجرای الگوی کشت در این منطقه آزمایش و ارزیابی شود. یکی از محورهای اصلی این برنامه، اجرای دقیق الگوی کشت است که بر اساس آن، توسعه محصولات پرمصرف محدود و کشاورزان بهسمت کشت محصولاتی با نیاز آبی کمتر هدایت میشوند. در کنار برنامههای استانی، آمارهای ملی نیز تصویری از ابعاد بحران آب در کشور را ارائه میدهد. بنا بر اعلام مدیرکل روابطعمومی و امور اجتماعی شرکت مدیریت منابع آب ایران، 53 شهر کشور با جمعیتی حدود 34 میلیون نفر در شرایط تنش آبی قرار دارند. همزمان وضعیت ذخایر آبی نیز نشان میدهد بارندگیهای سال جاری، اگرچه نسبت به سالهای گذشته شرایط بهتری ایجاد کرده، اما هنوز نتوانسته کمبودهای انباشته را جبران کند. بر اساس آمار ارائهشده در این نشست، سدهای لرستان در اوایل تابستان 1405 بهطور متوسط تنها حدود 40 درصد ظرفیت خود را در اختیار دارند. سیاستگذاران حوزه آب تأکید دارند آینده مدیریت این بخش نه صرفاً در اجرای پروژههای عمرانی، بلکه در شکلگیری حکمرانی مشارکتی و افزایش نقش جوامع محلی در حفاظت از منابع آب رقم خواهد خورد.
منبع: تسنیم
