ریشه‌های لرزه‌ای کوزران؛ زلزله ۵.۷ ریشتری و آماری تکان‌دهنده از فعالیت‌های زمین در منطقه

زلزله ۵.۷ ریشتری در کوزران کرمانشاه، بار دیگر لرزه‌خیزی بالای این منطقه را آشکار ساخت؛ آمارهای ۲۰ سال اخیر نشان از ثبت ۳۷۱۹ زلزله دارد.

صبح روز ۲۹ تیرماه، دو زمین‌لرزه به بزرگی ۵.۲ و ۵.۷ ریشتر، منطقه کوزران در استان کرمانشاه را لرزاند. بزرگ‌ترین این زلزله‌ها که ساعت ۷:۱۸:۴۹ و در عمق ۱۳ کیلومتری زمین رخ داد، موجی از نگرانی را در میان ساکنان منطقه ایجاد کرد. کانون این زلزله در فاصله ۱۴ کیلومتری شمال غربی کوزران، ۲۳ کیلومتری جنوب غربی روانسر و ۲۶ کیلومتری جنوب جوانرود قرار داشت.

بر اساس برآوردهای اولیه، این زلزله جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۳۶۷ هزار نفر (شهری) و ۴۲۷ هزار نفر (روستایی) را تحت تاثیر قرار داده است. همچنین، حدود ۳۰۸ هزار و ۹۱۷ نفر در محدوده‌ای قرار گرفته‌اند که آثار محسوس زمین‌لرزه در آن قابل انتظار بوده است. برآورد خسارت‌ها نشان از احتمال آسیب به ۱۵ واحد مسکونی شهری در کوزران و ۹۴ واحد مسکونی روستایی در ۱۸۵ آبادی دارد. با توجه به بازسازی‌های صورت گرفته پس از زلزله بزرگ ازگله در سال ۱۳۹۶، آسیب‌پذیری واقعی واحدها ممکن است کمتر از این برآوردها باشد.

فعال شدن احتمالی گسل زاگرس مرتفع، علت وقوع این زمین‌لرزه‌ها پیش‌بینی شده است. در پی این زلزله اصلی، چهار پس‌لرزه نیز به ثبت رسیده که بزرگ‌ترین آن‌ها ۲.۹ ریشتر بوده است.

اما آمارهای منتشر شده از سوی رئیس بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، ابعاد گسترده‌تری از فعالیت‌های زمین در کوزران را نشان می‌دهد. در شعاع ۱۰۰ کیلومتری اطراف کانون این زلزله، طی ۲۰ سال اخیر، ۳۷۱۹ زمین‌لرزه با بزرگی ۲.۵ و بالاتر به ثبت رسیده است. از این میان، ۱۹ زمین‌لرزه دارای بزرگی بیش از ۵ ریشتر و ۱۸۲ زمین‌لرزه نیز بزرگ‌تر از ۴ ریشتر بوده‌اند. این آمارها، لرزه‌خیزی بالای این محدوده را به وضوح نشان می‌دهد.

توصیه‌های کارشناسان بر ضرورت ارتقای کیفیت ساخت‌وساز در مناطق زلزله‌خیز، آموزش عمومی برای رفتار صحیح هنگام وقوع زلزله و مقاوم‌سازی واحدهای مسکونی شهری و روستایی تاکید دارد تا از خسارات ناشی از زلزله کاسته شود.