تشدید بحران انرژی در اروپا: گازوئیل کمیاب‌تر از سوخت جت، سنگ بنای صنعت و کشاورزی در خطر

کمبود شدید گازوئیل در اروپا، قیمت این ماده حیاتی را به طور بی‌سابقه‌ای افزایش داده و فشار طاقت‌فرسایی بر بخش‌های کلیدی صنعت و کشاورزی این قاره وارد کرده است.

مجله تخصصی آمریکایی «بی‌آی‌سی» با انتشار گزارشی هشدار داد که قیمت محموله‌های گازوئیل در اروپا برای اولین بار در بیش از یک سال گذشته از قیمت سوخت هواپیما فراتر رفته است. این رویداد، نشانه تازه‌ای از تشدید بحران کمبود جهانی گازوئیل است.

این گزارش که بر اساس داده‌های شرکت «ال‌اس‌ای‌جی» تهیه شده، حاکی از آن است که اروپا با وجود تلاش برای جبران کاهش واردات سوخت جت از خاورمیانه با خرید از منابع دیگر مانند آمریکا و نیجریه، در تأمین گازوئیل مورد نیاز بخش‌های حیاتی صنعت و کشاورزی با مشکلات جدی‌تری روبرو شده است. در حالی که واردات سوخت جت اروپا در ژوئن به بالاترین میزان از اکتبر 2025 رسیده بود، واردات گازوئیل در همین دوره با کاهش محسوسی مواجه شده و از 1.97 میلیون بشکه در روز در ژانویه به 1.56 میلیون بشکه در روز در ژوئیه رسیده است.

اختلال در صادرات روسیه، پس از حملات اوکراین به پالایشگاه‌های این کشور، مزید بر علت شده و عرضه جهانی گازوئیل را بیش از پیش محدود کرده است. این کاهش عرضه، قیمت گازوئیل را در هفته جاری از سوخت جت پیش انداخته و فاصله‌ی قیمتی میان این دو فرآورده را که معمولاً در بازار اروپا نزدیک به هم حرکت می‌کنند، به طور چشمگیری تغییر داده است. تحلیلگران گلدمن ساکس نسبت به تداوم قیمت‌گذاری ناشی از کمبود گازوئیل، به ویژه در آستانه فصل سرما، هشدار داده‌اند. این موضوع از آن جهت اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند که گازوئیل، سوخت اصلی بخش عمده‌ای از حمل‌ونقل جاده‌ای، ماشین‌آلات کشاورزی و فعالیت‌های صنعتی در اروپا محسوب می‌شود و محدودیت عرضه آن می‌تواند مستقیماً هزینه‌های کسب‌وکارها را افزایش دهد.

در مقابل، بازار سوخت جت تحت تأثیر کاهش تقاضا پس از پایان فصل اوج سفرهای تابستانی قرار گرفته و قیمت آن با وجود افزایش‌های اخیر، همچنان پایین‌تر از اوج ماه مارس است. به این ترتیب، نه تنها قیمت گازوئیل افزایش یافته، بلکه ضعف نسبی تقاضا برای سوخت جت نیز باعث ارزان‌تر شدن آن شده است.