تلسکوپ فضایی رومن، غول 4.3 میلیارد دلاری ناسا، آماده گشودن رازهای کیهان

تلسکوپ فضایی رومن ناسا، با هدف رمزگشایی از اسرار ماده و انرژی تاریک، تا دقایقی دیگر از مرکز فضایی کندی به فضا پرتاب می‌شود تا فصل جدیدی در شناخت بشر از جهان هستی گشوده شود.

ناسا در آستانه پرتاب تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» است؛ ابزاری 4.3 میلیارد دلاری که انتظار می‌رود افق‌های تازه‌ای را در شناخت ما از کیهان بگشاید. این تلسکوپ پیشرفته، که به عنوان یکی از قدرتمندترین رصدخانه‌های تاریخ شناخته می‌شود، قرار است یکشنبه صبح (به وقت شرق آمریکا) با استفاده از موشک «فالکون هوی» اسپیس‌اکس از مرکز فضایی «کندی» به فضا فرستاده شود.

پس از استقرار در نقطه «لاگرانژ 2»، که فاصله‌ای حدود 1.5 میلیون کیلومتری از زمین دارد، رومن قادر خواهد بود با کمترین مصرف سوخت، در موقعیت خود باقی بماند، مشابه تلسکوپ فضایی جیمز وب.

«مادر هابل» با قدرتی فراتر از تصور

تلسکوپ رومن که به نام اولین ستاره‌شناس ارشد ناسا نام‌گذاری شده، با لقب «مادر هابل» شناخته می‌شود. در حالی که هابل در طول 30 سال فعالیت خود 172 ترابایت داده به زمین ارسال کرده است، رومن پیش‌بینی می‌شود تنها در 5 سال اول ماموریت خود، 2500 ترابایت داده جمع‌آوری کند. دوربین 300 مگاپیکسلی این تلسکوپ قادر است نواحی وسیعی از کیهان را 1000 برابر سریع‌تر از هابل اسکن کند.

جزئیات تصاویر این تلسکوپ به قدری دقیق خواهد بود که هر تصویر کامل آن، مساحتی معادل 45 بلوک شهری را با وضوح کامل پوشش می‌دهد و برای نمایش کیفیت واقعی آن، به نیم‌میلیون تلویزیون 4K نیاز است.

شکارچی اسرار تاریک کیهان

ماموریت اصلی رومن، فراتر از ثبت تصاویر خیره‌کننده، پاسخ به دو پرسش بنیادین علمی است: چیستی ماده تاریک که کهکشان‌ها را در کنار هم نگه می‌دارد و انرژی تاریک که عامل انبساط شتاب‌دار جهان است.

تحقیقات این تلسکوپ می‌تواند به رفع اختلافات موجود در مورد سن و سرعت انبساط جهان، که به «کشش هابل» معروف است، کمک کند.

از ماهواره جاسوسی تا رصدخانه کیهانی

نکته جالبی در مورد تلسکوپ رومن، منشأ آینه اصلی 7.9 فوتی آن است. این آینه که قلب تلسکوپ محسوب می‌شود، در ابتدا برای یک ماهواره جاسوسی طبقه‌بندی‌شده ساخته شده بود. پس از لغو پروژه نظامی، این آینه به ناسا اهدا شد و مهندسان ناسا با ایجاد تغییراتی، آن را برای فعالیت در اعماق فضا ارتقا دادند که این امر به کاهش هزینه‌های پروژه کمک کرد، هرچند هزینه نهایی ساخت و بهره‌برداری از این ماموریت بالغ بر 4.3 میلیارد دلار بوده است.

کشف هزاران سیاره فراخورشیدی جدید

علاوه بر کیهان‌شناسی، رومن به ابزار پیشرفته «تاج‌نگار» مجهز است. این ابزار با مسدود کردن نور خیره‌کننده ستارگان، به دانشمندان امکان مشاهده نور ضعیف منعکس‌شده از جو سیارات فراخورشیدی را می‌دهد. در حالی که تاکنون حدود 6200 سیاره فراخورشیدی کشف شده است، پیش‌بینی می‌شود رومن در طول 18 ماه فعالیت خود، بیش از 100 هزار سیاره جدید را شناسایی کند.

انتظار برای شگفتی‌های پیش‌بینی‌نشده

تیم علمی این پروژه معتقد است که هیجان‌انگیزترین دستاوردهای رومن، یافته‌هایی خواهند بود که هنوز قابل پیش‌بینی نیستند. همانطور که جولی مک‌انری، دانشمند پروژه، اشاره کرده است: «ما به دنبال تأیید مدل‌های فعلی خود نیستیم؛ ما به دنبال یافتن اشتباهات خود هستیم تا بفهمیم جهان واقعاً چگونه کار می‌کند.»