چالش ارزبری ۳۰۰۰ دلاری در صنعت خودرو؛ ضرورت تقویت زنجیره ارزش داخلی

وابستگی خودروسازان به ارز خارجی، عاملی اساسی در افزایش هزینه‌ها و کندی روند توسعه؛ نیاز به سرمایه‌گذاری در زنجیره ارزش قطعه‌سازی برای مقابله با این چالش.

صنعت خودروسازی کشور، علی‌رغم تلاش‌ها برای افزایش تولید، همچنان با معضل «ارزبری» دست و پنجه نرم می‌کند؛ مشکلی که به چالشی اساسی در اقتصاد تولید تبدیل شده است. این وابستگی تنها به خط تولید محدود نمی‌شود و فشار سنگینی را نیز بر بازار لوازم یدکی تحمیل می‌کند. بر اساس آمارها، تولید هر دستگاه خودرو در ایران‌خودرو به طور میانگین دست‌کم ۳۰۰۰ دلار و در سایپا نیز دست‌کم ۲۵۰۰ دلار ارز نیاز دارد.

این ارقام، عمق وابستگی به قطعات خارجی را که ناشی از ضعف در توسعه زنجیره ارزش قطعه‌سازی در داخل کشور است، آشکار می‌سازد. نبود زیرساخت‌های لازم برای بومی‌سازی قطعات حیاتی، نه تنها منابع ارزی را در زمان تولید خودرو مصرف می‌کند، بلکه با عدم توسعه تولید داخلی در بخش قطعات، بازار خدمات پس از فروش را نیز به واردات وابسته کرده است.

این وضعیت، زنجیره‌ای از خروج ارز را شکل داده که در نهایت هزینه‌های نگهداری خودرو را برای مصرف‌کننده نهایی نیز افزایش می‌دهد. راهکار عبور از این بن‌بست، تغییر رویکرد استراتژیک از مونتاژ به سمت توسعه متوازن زنجیره ارزش است. تنها با یک برنامه‌ریزی بلندمدت و دقیق در تقویت صنعت قطعه‌سازی می‌توان عمق ساخت داخل را افزایش داد و با کاهش وابستگی ارزی، صنعت خودرو را در مسیر پایداری اقتصادی قرار داد.