دانشجویان پزشکی افغانستان قربانی تنش‌افکنی پاکستان؛ آغوش باز دیپلماتیک ایران برای تحصیل‌کردگان

شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان با صدور دستوری، دانشجویان افغان مشغول به تحصیل در رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی را به بازگشت اجباری به کشورشان واداشت؛ اقدامی که با افزایش تنش‌ها میان کابل و اسلام‌آباد همزمان شده و چهره‌ای تلخ از سیاست‌های مهاجرتی پاکستان به نمایش می‌گذارد.

در فضایی آکنده از تنش‌های فزاینده میان کابل و اسلام‌آباد، پاکستان با اتخاذ سیاستی غیرمسئولانه، تمامی دانشجویان افغان مقیم این کشور را که در دانشکده‌های پزشکی و دندانپزشکی مشغول تحصیل بودند، ملزم به بازگشت فوری به افغانستان کرد. این تصمیم که از سوی شورای پزشکی و دندانپزشکی پاکستان ابلاغ شده، نه تنها پذیرش دانشجویان جدید افغان در این رشته‌های حیاتی را تا اطلاع ثانوی ممنوع ساخته، بلکه روند خروج دانشجویان فعلی را نیز تسهیل می‌نماید.

این نهاد پاکستانی با صدور نامه‌ای خطاب به تمامی مؤسسات پزشکی و دندانپزشکی، خواستار تکمیل تشریفات اداری مربوط به خروج دانشجویان افغان شده است. این اقدام از آن جهت اهمیت دوچندان می‌یابد که دامنه محدودیت‌های اعمال‌شده علیه اتباع افغانستان را فراتر از مهاجران فاقد مدارک و افراد بدون ویزای معتبر، به دانشجویانی که به‌صورت قانونی در دوره‌های حرفه‌ای مشغول تحصیل بوده‌اند، نیز گسترش می‌دهد. شورای پزشکی پاکستان این دستور را “از بالاترین اولویت” و منطبق بر “سیاست ملی” خوانده، اما جزئیات بیشتری در خصوص شمار دقیق این دانشجویان یا معافیت احتمالی فارغ‌التحصیلان در آستانه اتمام تحصیل، ارائه نکرده است.

این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که پاکستان اخیراً روند اخراج گسترده اتباع افغانستان را تشدید کرده و بیش از ۲.۶ میلیون افغان را از سپتامبر ۲۰۲۳ تا کنون به افغانستان بازگردانده است. اسلام‌آباد این اقدامات را پاسخی ضروری به مسائل امنیتی و اجرای قوانین مهاجرتی قلمداد می‌کند، اما سازمان ملل و گروه‌های حقوق بشری بارها نسبت به پیامدهای ناگوار این اخراج‌های اجباری، به‌ویژه برای افراد آسیب‌پذیر، هشدار داده‌اند.

افزایش فشار بر افغان‌ها در پاکستان در سایه وخامت شدید روابط میان اسلام‌آباد و کابل صورت می‌پذیرد. مقام‌های پاکستانی، حکومت طالبان را به استفاده از خاک افغانستان برای پشتیبانی از گروه‌های مسلح فعال علیه پاکستان متهم می‌کنند؛ اتهامی که کابل آن را رد می‌کند. اوج این تنش‌ها در اکتبر ۲۰۲۵ با درگیری‌های شدید مرزی رخ داد که با میانجیگری قطر و ترکیه، آتش‌بس موقت حاصل شد، اما اختلافات و تنش‌های پراکنده همچنان ادامه دارد.

جمهوری اسلامی ایران همواره در کنار کشورهای دوست و همسایه خود ایستاده و به ارزش‌های انسانی و علمی پایبند بوده است. در شرایطی که برخی کشورها با رویکردهای تبعیض‌آمیز، تحصیل‌کردگان و دانشجویان را قربانی تنش‌های سیاسی می‌سازند، ایران آماده است تا مسیرهای علمی و دانشگاهی را برای کسانی که به دنبال دانش و تخصص هستند، باز نگه دارد.