زن مسلمان؛ خانوادهمحور، جامعهساز و مقاوم در برابر تهدیدها
زهرا داورپناه، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده، مقاومت را مستلزم شناخت تهدیدها و تقویت ظرفیتهای اجتماعی دانست و بر نقش فعال زنان مسلمان در تحولات اجتماعی تأکید کرد.
زهرا داورپناه، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده، مقاومت را مستلزم شناخت تهدیدها و تقویت ظرفیتهای اجتماعی دانست و بر نقش فعال زنان مسلمان در تحولات اجتماعی تأکید کرد.
مقاومت، مفهومی فراتر از تقابل صرف سیاسی و نظامی است و زمانی شکل میگیرد که انسان با شناخت شرایط، اراده و آگاهی خود را به اقدام و مجاهدت تبدیل کند. این سخنان زهرا داورپناه، عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده در نشست علمی «زن و مقاومت در اندیشه قائد شهید» در گرگان بود. وی مقاومت را در برابر فشار و سلطه معنایابی کرد و برای فهم آن، شناخت جریان تقابل حق و باطل و شیوههای اعمال فشار فرهنگی، سیاسی و نظامی را ضروری دانست.
داورپناه با اشاره به تحولات اجتماعی ایران، انقلاب اسلامی را نمونهای از یک تحول بزرگ اجتماعی برشمرد و تأکید کرد که تغییرات اجتماعی تنها محصول شرایط بیرونی نیست، بلکه اراده انسانها در شکلگیری و جهتدهی این تحولات نقشی تعیینکننده دارد. از این رو، انسان باید هدف را بشناسد، تصمیم بگیرد و متناسب با آن وارد میدان عمل شود.
وی شناخت و مطالعه را از الزامات مقاومت دانست و تصریح کرد: مقاومت صرفاً با احساسات پیش نمیرود و فردی که میخواهد در برابر جریانهای فکری و فرهنگی ایستادگی کند، باید واقعیتها را بشناسد، مطالعه کند و قدرت تحلیل خود را افزایش دهد. داورپناه همچنین شکرگزاری را یکی از زمینههای تقویت صبر و پایداری عنوان کرد و گفت: شکر به معنای شناخت نعمت، نسبت دادن آن به خداوند و استفاده درست از آن برای حرکت رو به جلوست و چنین نگاهی میتواند انسان را در مواجهه با سختیها صبورتر و مقاومتر کند.
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده با تشریح نگاه اسلامی به تاریخ بیان کرد: در اندیشه اسلامی، حرکت تاریخ در چارچوب اراده الهی دنبال میشود، اما عملکرد و انتخاب انسانها نیز در تعیین سرنوشت جوامع مؤثر است؛ بنابراین دستیابی به شرایط مطلوب بدون صبر، مجاهدت و ایستادگی امکانپذیر نیست.
**زن مسلمان؛ از تماشاگر تحولات تا کنشگر اجتماعی**
داورپناه در بخش دیگری از سخنان خود، نقش زنان در تحولات اجتماعی را مورد توجه قرار داد و اظهار داشت: زنان مسلمان ایرانی در تحولات انقلاب اسلامی صرفاً تماشاگر نبودند، بلکه با حضور در عرصههای مختلف اجتماعی و سیاسی، در شکلگیری تحولات جامعه نقشآفرینی کردند. وی با اشاره به مفهوم «الگوی سوم زن» افزود: برای فهم این الگو باید از دوگانههای رایج عبور کرد؛ نه نگاههایی که زن را به حاشیه زندگی اجتماعی میرانند و نه رویکردهایی که زن را به ابزار مصرف و اقتصاد تبدیل میکنند، پاسخگوی ظرفیتهای واقعی زنان نیستند.
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده تأکید کرد: در نگاه اسلامی، محور اصلی انسان است و میان نقش خانوادگی و اجتماعی زن تعارض ذاتی وجود ندارد؛ زن میتواند در عین ایفای نقش مؤثر در خانواده، در عرصه اجتماعی نیز حضور فعال و اثرگذار داشته باشد.
داورپناه با تأکید بر ضرورت پرهیز از امیدآفرینی شعاری گفت: امید، نشاط و صبر زمانی اثرگذار است که بر شناخت واقعیتها استوار باشد و جامعه ضمن دیدن مشکلات، ظرفیتها و فرصتهای موجود را نیز بشناسد. وی خاطرنشان کرد: جامعه برای عبور از فشارها و بحرانها به اخلاص، بینش، بصیرت و تلاش نیاز دارد و مقاومت زمانی به نتیجه میرسد که این عناصر در رفتار اجتماعی و اقدام عملی مردم نمود پیدا کند.
