جان تازه بر تن شاهکار سنگی ساسانی؛ آغاز مرمت پل ۱۷۰۰ ساله سیاهپله لرستان
با تخصیص اعتبارات ملی، عملیات حفاظت و مرمت پل تاریخی سیاهپله، شاهکار مهندسی ساسانی در لرستان آغاز شد تا این اثر ارزشمند از گزند زمانه در امان بماند.
با تخصیص اعتبارات ملی، عملیات حفاظت و مرمت پل تاریخی سیاهپله، شاهکار مهندسی ساسانی در لرستان آغاز شد تا این اثر ارزشمند از گزند زمانه در امان بماند.
پیش از آنکه مرزها بر نقشه کشیده شوند و نامی بر لرستان و ایلام بنشیند، رود سیمره، هزاران سال پیش، راه خود را میان سنگها گشوده بود. این رود، حاصل میلیونها سال گفتوگوی آب و سنگ است که در دل ارتفاعات زاگرس مرکزی سرچشمه گرفته و با در آغوش کشیدن دهها رود و سرشاخه، مسیر خود را از میان صخرههایی مییابد که میلیونها سال پیش از دل چینخوردگیهای زمین سر برآوردهاند.
مهندسان چیرهدست ساسانی، با شناخت عمیق از طبیعت، جریان آب را سنجیده، جنس بستر رود را مطالعه کرده و نقطهای را برای ساخت پل انتخاب کردند که طبیعت، خود نیمی از کار را انجام داده بود؛ باریکترین بخش رود که دو دیواره سنگی به یکدیگر نزدیک میشدند. در آن نقطه، سنگ از دل کوه تراشیده شد تا به قالب پل درآید. پل سیاهپله، محصول این شناخت است. ابتدا پایهها ساخته شدند تا فشار جریان آب را بشکنند و سپس قوسها شکل گرفتند تا وزن سازه را به دو سوی رود منتقل کنند و عبور آب را تسهیل نمایند.
این پل تاریخی به دوره ساسانی (حدود سده سوم تا هفتم میلادی) تعلق دارد و قدمتی در حدود ۱۴۰۰ تا ۱۷۰۰ سال دارد. پل سیاهپله بخشی از شبکه راههای شاهنشاهی ساسانی بود که بینالنهرین را به لرستان، همدان و قلب فلات ایران پیوند میداد و گذرگاه حیاتی برای عبور از زاگرس محسوب میشد. به همین دلیل، پژوهشگران، سیاهپله را بخشی جداییناپذیر از شبکه راههای تاریخی غرب ایران میدانند که از دوره ساسانی تا سدههای اسلامی، پیوسته مورد استفاده و بازسازی قرار گرفت.
اکنون، با استفاده از اعتبارات ملی، عملیات حفاظت و مرمت این بنای تاریخی آغاز شده است. مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان، این استان را یکی از غنیترین استانهای کشور از نظر پلهای تاریخی معرفی کرده و پلهایی چون کشکان، گاومیشان، شاپوری، کلهر، چالانچولان، افرینه، قلعهحاتم، آذر، پلدختر و سیاهپله را روایتگر تاریخ مهندسی ایران میداند. او، پل سیاهپله را یکی از مهمترین پلهای تاریخی لرستان توصیف میکند که بر فراز رود سیمره و در مرز لرستان و ایلام قرار گرفته و قرنهاست گذر زمان را تاب آورده است.
پل سیاهپله در ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شماره ۳۵۱۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، اما گذر زمان، سیلابهای سیمره و فرسایش طبیعی، بخشهایی از این سازه را از میان برده است. در لرستان، اگر قلعهها حافظ قدرت بودهاند، پلها حافظ جریان زندگی بودهاند و پل سیاهپله نیز یکی از همین روایتهای ماندگار است که هنوز میان سنگ، رود و زاگرس ادامه دارد.
منبع: تسنیم
