جنگ آمریکا علیه ایران، عامل اصلی تورم؛ افزایش بی‌سابقه قیمت سوخت در آمریکا

با وجود تلاش‌های دولت آمریکا برای کنترل تورم، جنگ این کشور علیه ایران و اختلال در عرضه جهانی فرآورده‌های نفتی، منجر به افزایش چشمگیر قیمت سوخت و تشدید فشارهای تورمی در آمریکا شده است.

قیمت مصرف‌کننده در آمریکا در ماه اوت همچنان بالا باقی ماند و پایان آتش‌بس میان آمریکا و ایران به افزایش هزینه‌های انرژی دامن زد. براساس داده‌های اداره آمار کار آمریکا، نرخ تورم سالانه در اوت ۳.۴ درصد بود که با ماه ژوئیه تفاوتی نداشت؛ در حالی که تورم هسته (بدون احتساب انرژی و مواد غذایی)، به ۲.۴ درصد رسید.

قیمت بنزین نسبت به سال گذشته ۲۷.۴ درصد افزایش یافت و بیش از یک‌سوم رشد ماهانه قیمت‌ها را به خود اختصاص داد. قیمت سوخت مورد استفاده برای گرمایش و تأمین انرژی نیز ۵۲ درصد افزایش سالانه داشت. در همین حال، قیمت گازوئیل بر این نخستین بار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد و بهاینفتبرنتنیزاز ۱۰۸ دلار در هر بشکه گذشت.

بهای بنزین در آمریکا رکورد تاریخی زد. گازوئیل برخلاف بنزین، یک کالای حیاتی برای فعالیت اقتصادی است. کامیون‌ها، ماشین‌آلات کشاورزی، ماشین‌آلات ساختمانی و بخش‌های مختلف حمل‌ونقل به طور چشمگیری آن وابسته‌اند. بنابراین رشد قیمت گازوئیل می‌تواند مستقیماً هزینه تولید و توزیع کالا‌ها را بالا ببرد. این موضوع از منظر دولت ترامپ نیز اهمیت سیاسی دارد. قیمت انرژی یکی از حساس‌ترین متغیر‌های اقتصادی برای افکار عمومی آمریکا محسوب می‌شود و افزایش هزینه سوخت می‌تواند مسئله تورم را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای دوباره به مرکز توجه سیاسی بازگرداند.

به طور خلاصه اهمیت رکوردشکنی گازوئیل را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد. علت اول، اختلال عرضه جهانی فرآورده‌های نفتی در اثر جنگ ایران و اختلال در هرمز است. علت دوم، حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه و کاهش عرضه دیزل بوده و علت سوم نیز محدودیت ظرفیت پالایش جهانی است. اما این موضوع زمانی به بحران نزدیک می‌شود که بدانیم مصرف گازوئیل روند‌های فصلی نیز دارد، روند‌هایی که بحران را به آستانه نهایی می‌رساند. عامل تشدیدکننده، شروع فصل برداشت کشاورزی آمریکا و سپس نزدیک‌شدن به فصل گرمایش (سوخت برای زمستان) است. اما اثر اقتصادی این افزایش قیمت یا رکوردشکنی نیز، افزایش هزینه حمل‌ونقل، کشاورزی، تولید و توزیع کالا است.

در همین حال، کامالا هریس، معاون سابق جو بایدن، در اظهاراتی در شهر شارلوت ایالت کارولینای شمالی، افزایش هزینه سوخت در این کشور را به جنگ دولت دونالد ترامپ با ایران نسبت داد. هریس هشدار داد افزایش قیمت دیزل تنها به هزینه سوخت خودروها و کامیون‌ها محدود نخواهد ماند، بلکه می‌تواند از طریق افزایش هزینه حمل‌ونقل جاده‌ای، قیمت کالاهای مصرفی را نیز تحت‌تأثیر قرار دهد. اظهارات هریس در شرایطی مطرح شده است که بازار انرژی آمریکا تحت‌تأثیر تحولات جنگ ایران و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی با افزایش قیمت سوخت مواجه شده است، گزارش‌های اخیر نیز از ثبت قیمت‌های بی‌سابقه برای سوخت دیزل در آمریکا حکایت دارد؛ به‌طوری‌که میانگین قیمت دیزل در اوایل سپتامبر به حدود ۵.۸۵ دلار در هر گالن رسیده است.

این اظهارات در حالی مطرح شده است که افزایش قیمت سوخت در آمریکا به یکی از نگرانی‌های اصلی دولت ترامپ تبدیل شده است؛ چرا که افزایش هزینه انرژی می‌تواند فشارهای تورمی را تشدید کند و در نهایت هزینه زندگی خانوارهای آمریکایی را افزایش دهد.