احیای جنگل‌های هیرکانی؛ جایگزینی علمی سوزنی‌برگان با گنجینه‌های بومی

مدیرکل منابع طبیعی گلستان از آغاز فاز اجرایی طرح مدیریت پایدار جنگل در دو حوضه آبخیز استان خبر داد و بر جایگزینی تدریجی سوزنی‌برگان دست‌کاشت با گونه‌های پهن‌برگ بومی و ارزشمند تأکید کرد.

در راستای اجرای سیاست‌های تحول‌آفرین سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور برای حفاظت، احیا و اصلاح ترکیب جنگل‌های ارزشمند هیرکانی، فاز اجرایی طرح مدیریت پایدار جنگل در حوضه‌های آبخیز 96 و 104 استان گلستان با رویکردی نوآورانه آغاز شد.

علی‌اصغر نیکویی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان، با اشاره به تکالیف تعیین‌شده در قانون برنامه هفتم پیشرفت، اظهار داشت: جنگلداری نوین، رویکردی علمی، اکوسیستم‌محور و بلندمدت است که هدف اصلی آن، حفظ پایداری رویشگاه، ارتقای تنوع زیستی، تقویت توان طبیعی جنگل برای بازسازی و افزایش تاب‌آوری اکوسیستم در برابر چالش‌های اقلیمی است.

وی حوضه‌های آبخیز 96 و 104 را به عنوان پایلوت اجرای این رویکرد علمی معرفی کرد و گفت: یکی از محورهای کلیدی این طرح، جایگزینی تدریجی و علمی سوزنی‌برگان دست‌کاشت در برخی رویشگاه‌ها با گونه‌های پهن‌برگ بومی و سازگار با اکوسیستم غنی جنگل‌های هیرکانی است.

نیکویی با تأکید بر اهمیت گونه‌های بومی، افزود: در این فرآیند، گونه‌های ارزشمندی همچون بلوط، افرا، داغداغان، ون و شیردار، متناسب با شرایط رویشگاه و ظرفیت اکولوژیک هر عرصه، مد نظر قرار می‌گیرند تا در یک روند تدریجی و برنامه‌ریزی‌شده، ساختار طبیعی‌تر و چندلایه‌تر جنگل احیا شود.

این اقدامات به معنای اجرای عملیات یکسان در تمامی عرصه‌ها نیست، بلکه هرگونه مداخله فنی بر اساس مطالعات دقیق فیزیوگرافی، خاک‌شناسی، شرایط رویشگاهی و توان اکولوژیک عرصه انجام خواهد شد و مراحل اجرایی نیز با نظارت کارشناسان و بهره‌گیری از دیدگاه‌های علمی و تخصصی دنبال می‌شود.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری گلستان به آثار مثبت اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: بازگشت تدریجی گونه‌های بومی پهن‌برگ، به تقویت تنوع زیستی، بهبود شرایط خاک، کاهش فرسایش، ارتقای عملکرد حوضه‌های آبخیز و افزایش پایداری جنگل در برابر مخاطرات طبیعی و اقلیمی کمک شایانی خواهد کرد.

نیکویی همچنین مشارکت جوامع محلی را یکی از ارکان اساسی جنگلداری نوین دانست و تصریح کرد: مدیریت پایدار جنگل بدون همراهی مردم و جوامع محلی امکان‌پذیر نیست. از این رو، توانمندسازی ساکنان حوزه‌های آبخیز، توسعه معیشت‌های سازگار با منابع طبیعی، حفاظت مشارکتی و استفاده از ظرفیت فناوری‌های نوین در پایش عرصه‌ها، از محورهای مورد توجه در این طرح خواهد بود.

وی با تأکید بر چشم‌انداز بلندمدت این طرح، بیان داشت: آنچه در جنگلداری نوین دنبال می‌کنیم، مدیریت علمی جنگل برای نسل‌های آینده است؛ مدیریتی که به جای نگاه مقطعی، پایداری اکوسیستم، احیای توان طبیعی جنگل و حفظ سرمایه‌های ارزشمند هیرکانی را در بلندمدت مدنظر قرار می‌دهد.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان بر شفافیت در روند اجرای طرح تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: مراحل اجرایی، نتایج پایش‌های میدانی و میزان پیشرفت طرح مدیریت پایدار جنگل در حوضه‌های 96 و 104، به صورت دوره‌ای از طریق درگاه‌های رسمی اطلاع‌رسانی خواهد شد تا پژوهشگران، کارشناسان، جوامع محلی و فعالان حوزه منابع طبیعی در جریان روند اجرای این طرح و نتایج آن قرار گیرند.

منبع: تسنیم