توهم «اِل‌نینو»؛ سیلاب‌های تهران ریشه در عوامل داخلی دارد، نه پدیده‌های جوی خارجی

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ایران، هرگونه ارتباط میان سیلاب‌های اخیر تهران و پدیده جوی «اِل‌نینو» را رد کرد و تأکید نمود که عوامل انسانی و ساخت‌وسازهای غیرمجاز نقش اصلی را در تشدید خسارات سیل در پایتخت ایفا می‌کنند.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در گفت‌وگو با خبرگزاری «۶۰ ثانیه» درباره ابهامات پیرامون ارتباط سیلاب‌های تهران با پدیده جوی «اِل‌نینو» اظهار داشت: «مسئله مطرح شده از دیدگاه توپوگرافی و زمین‌شناسی حوضه‌های آبریز تهران، به معنای قطعیت وقوع سیل نیست، بلکه به ظرفیت آسیب‌پذیری این مناطق در صورت وقوع سیل اشاره دارد.»

وی با رد هرگونه ارتباط میان سیلاب‌های تهران و «اِل‌نینو» تصریح کرد: «برخلاف تصور رایج، در سال‌هایی که پدیده «اِل‌نینو» حاکم است، بارش‌های تابستانی تهران معمولاً کمتر است. این در حالی است که در سال‌های «لانینا»، که بازه مخالف «اِل‌نینو» محسوب می‌شود، شاهد افزایش بارش‌های تابستانی در تهران هستیم.»

وظیفه با اشاره به سیلاب‌های سال ۱۴۰۱، از جمله سیل امامزاده داوود و سیل فیروزکوه که منجر به خسارات جانی و مالی شد، تأکید کرد: «در سالی که لانینا حاکم بود، این سیلاب‌ها رخ دادند.» وی توضیح داد که «اِل‌نینو» باعث تضعیف پدیده «مونسون» می‌شود؛ سامانه تابستانی موسمی که در شبه‌قاره هند، پاکستان و جنوب شرق ایران تقویت شده و با انتقال رطوبت، گاهی به شکل رگبار و رعدوبرق‌های کوتاه در فلات ایران، به‌ویژه در بعدازظهرها، ظاهر می‌شود.

این بارش‌های شدید و کوتاه‌مدت، که به «سیل‌های آنی» (Flash Flood) معروف هستند، اغلب در تابستان‌ها و در نتیجه طوفان‌های تندری رخ می‌دهند و می‌توانند منجر به سیلاب در دره‌هایی مانند امامزاده داوود و تجریش شوند. وظیفه با یادآوری سیل سیجان در سال ۱۳۹۴ و سیل امامزاده داوود در مرداد ۱۴۰۱، خاطرنشان کرد: «این نوع سیل‌ها، برخلاف سیل‌های ناشی از بارش‌های گسترده زمستانی، ناگهانی هستند.»

وی در پایان، عوامل انسانی را در تشدید خسارات سیل دخیل دانست و گفت: «دخالت‌های انسانی، ساخت‌وساز در بستر رودخانه‌ها، برداشت شن و ماسه و ایجاد سیل‌بندهای مصنوعی، اثرات مخرب سیل را تشدید می‌کند.» وظیفه تأکید کرد: «در تمامی موارد وقوع سیلاب، چنین عواملی نیز مؤثر بوده‌اند و ترکیب این عوامل با بارش، موجب تخریب می‌شود.»