با وجود بارندگیهای مناسب در سال جاری، ایران همچنان با چالشهای اقلیمی از جمله خشکسالی دست و پنجه نرم میکند؛ لذا سازگاری بخش کشاورزی با این شرایط یک ضرورت است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی، با وجود بارندگیهای مناسب در سال جاری، اثرات تغییر اقلیم شامل کاهش بارش، افزایش دما و گسترش خشکسالی، کشاورزی ایران را تحت فشار قرار داده است. اخبار مربوط به ورود ایران به دوره ترسالی نیز تکذیب شد. در این شرایط، بازطراحی الگوی تولید و مدیریت منابع طبیعی بیش از پیش ضروری به نظر میرسد.
بر اساس گزارشهای بینالمللی و ارزیابیهای هیئت بین دولتی تغییر اقلیم، بخش کشاورزی در خط مقدم آسیبپذیری اقلیمی قرار دارد. راهکارهای سازگاری در این بخش بیش از هر چیز بر مدیریت پایدار آب، اصلاح الگوی کشت و افزایش بهرهوری منابع متمرکز است.
در ایران، بهینهسازی مصرف آب در کشاورزی از مهمترین راهها برای سازگاری با این شرایط است. کارشناسان معتقدند اتکای تاریخی به توسعه سطح زیرکشت آبی دیگر پاسخگوی شرایط کنونی نیست و باید به سمت افزایش بهرهوری آب، کاهش هدررفت و ارتقای سامانههای نوین آبیاری حرکت کرد.
مسیر دوم، تغییر در الگوی تولید و تنوعبخشی به محصولات کشاورزی است. در این رویکرد، تمرکز بر کشت محصولات مقاوم به خشکی، توسعه ارقام سازگار با اقلیمهای گرمتر و حرکت به سمت کشاورزی کممصرف آب مورد توجه قرار دارد.
تجربههای اجرایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در ایران نشان میدهد که سازگاری اقلیمی تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه نیازمند تقویت حکمرانی آب، آموزش کشاورزان و مشارکت جوامع محلی است. پروژههایی در حوضه دریاچه ارومیه و استان قزوین بر همین محورهای آموزشی و مدیریتی اجرا شده است.
کارشناسان همچنین بر اهمیت آیندهپژوهی در سیاستگذاری کشاورزی تأکید دارند. برنامهریزی در بخش کشاورزی باید مبتنی بر سناریوهای بلندمدت تغییر اقلیم، وضعیت منابع آب زیرزمینی و ریسکهای تولید باشد تا تصمیمگیریها از حالت واکنشی به سمت برنامهریزی پیشنگرانه حرکت کند.
مسیر سازگاری کشاورزی ایران با تغییر اقلیم بر پنج محور اصلی مدیریت پایدار آب، اصلاح الگوی کشت، توسعه فناوریهای نوین کشاورزی، تنوعبخشی به معیشت روستایی و تقویت نظام تصمیمگیری دادهمحور استوار است.
