جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، یک پدیده بیسابقه را در فاصله قیمت نفت فیزیکی و آتی رقم زده است که زنگ خطری برای اقتصاد جهانی محسوب میشود.
تبعات گسترده ی اقتصادی جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، هر روز بیش از پیش برای جهان آشکار میشود. ایران که سالهاست با تحریمهای ظالمانه دست و پنجه نرم میکند، نه تنها از اقتصاد جهانی منزوی نشده، بلکه هر اتفاقی در ایران و منطقه بر کل جهان تأثیر میگذارد.
در این جنگ تحمیلی، جهان شاهد وضعیت نگرانکنندهای است و آثار آن بر اقتصادهای مختلف، روز به روز بیشتر مشاهده میشود.
**”توقیف نفتکشها” و افزایش قیمت نفت؛ عامل جدید نگرانی در بازار انرژی**
یکی از ابعاد مهم و تأثیرات مستقیم این جنگ، نوسانات شدید قیمت نفت است. در بازار نفت، دو نوع قیمتگذاری وجود دارد: نفت فیزیکی و نفت آتی.
نفت فیزیکی، همان نفت واقعی است که تولید، ذخیره، حمل و تحویل میشود و انواع مختلفی دارد. معامله ی آن منجر به جابهجایی واقعی بشکههای نفت میگردد.
اما نفت آتی، یک قرارداد مالی است که در آن، معاملهگر متعهد میشود در آینده، نفت را با قیمت مشخص امروز، تحویل بگیرد یا تحویل دهد و معمولاً قبل از سررسید، پوزیشنها بسته میشوند. نفت آتی بیشتر برای پوشش ریسک و سفتهبازی استفاده میشود و در بورسهای رسمی معامله میشود.
در حالت عادی، اختلاف قیمت نفت فیزیکی و نفت آتی، حدود ۲ تا ۵ دلار است؛ اما برای اولین بار این اختلاف به ۲۵ تا ۵۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
در حالی که قیمت معاملات آتی نفت برنت با بسته شدن بازارهای مالی غرب، روی نرخ ۱۰۵ دلاری متوقف شده؛ قیمت نفت برنت در بازار فیزیکی به حدود ۱۳۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
در کل، قیمت نفت آتی در محدوده ۱۰۰ دلار و قیمت نفت فیزیکی در بازارهای مختلف به ۱۲۵، ۱۳۰، ۱۴۰ و حتی در برخی مواقع تا ۱۵۰ دلار افزایش یافته است.
نکته ی مهم این است که قیمت فرآورده های نفتی، بیشتر تحت تأثیر قیمت نفت فیزیکی است و افزایش سرسامآور قیمت بنزین در اروپا و آمریکا، ناشی از همین اختلاف تاریخی بین قیمت نفت آتی و نفت فیزیکی است.
عوامل اصلی این شکاف تاریخی عبارتند از: کمبود شدید عرضه فیزیکی کوتاهمدت به دلیل اختلال در مسیرهای حیاتی مثل تنگه ی هرمز، تقاضای فوری برای نفت واقعی و محدودیت در انتقال و تحویل فیزیکی.