با تشدید بحرانهای جهانی و تأثیر آن بر بازار کود و خوراک دام، معاملات آتی دام در بازارهای جهانی به رکوردهای بیسابقهای دست یافت.
معاملات آتی دام با عبور از مرز ۲۵۰ سنت، رکوردهای جدیدی را به ثبت رسانید. این در حالی است که عوامل متعددی از جمله کاهش تعداد گلهها و تورم بر قیمتها اثرگذار بودهاند. اما یک عامل جدید و مهم، یعنی بحران در بازار کود شیمیایی و به تبع آن افزایش چشمگیر هزینههای خوراک دام، محرک اصلی این جهش تاریخی به شمار میرود.
بحران کود شیمیایی و قیمت دام
از سال ۲۰۲۳، نمودار قیمت معاملات آتی دام مسیری صعودی را طی کرده و هر گونه اصلاح قیمتی در آن، کوتاهمدت بوده است. تحلیلگران معتقدند بازار، از قبل عواملی نظیر تورم و کاهش تاریخی تعداد گاوها را در نظر گرفته است. با این حال، بحران شدید در بازار جهانی کود شیمیایی که زنجیرهوار هزینه پرورش دام را تحت تأثیر قرار داده، به طور کامل در قیمتها لحاظ نشده است.
افزایش ۸۲ درصدی قیمت اوره
ریشه این بحران به آغاز تجاوز نظامی آمریکا به ایران بازمیگردد. این تنگه که یکسوم تجارت دریایی کود در جهان از آن عبور میکند، شریان اصلی تأمین مواد اولیه کشاورزی است. نتیجه این انسداد، افزایش ۸۲ درصدی قیمت اوره (کود نیتروژنه پایه) از ابتدای سال جاری بوده است. این در حالی است که بانک جهانی پیشبینی کاهش ۷ درصدی قیمت اوره را داشت. قیمت خردهفروشی اوره در ایالات متحده نیز به ۸۳۸ دلار در هر تن رسید.
در ادامه، چین نیز با ممنوعیت صادرات کودهای فسفاته و تعلیق صادرات اسید سولفوریک، به این بحران دامن زد. این تحولات، تغییراتی اساسی در الگوی کشت کشاورزان آمریکایی ایجاد کرده است.
جایگزینی ذرت با سویا
ذرت، که نیازمند کود زیادی است، در حال جایگزینی با سویا است؛ محصولی که به طور طبیعی نیاز نیتروژنی خود را تأمین میکند. برآوردها حاکی از کاهش ۵.۱ میلیون هکتاری سطح زیر کشت ذرت و افزایش ۴.۴ میلیون هکتاری کشت سویا است که بزرگترین تغییر الگوی کشت یکساله در سالهای اخیر محسوب میشود. کاهش سطح زیر کشت ذرت، به معنای کاهش تولید خوراک دام در ماههای آینده است. با توجه به پایین بودن تعداد گاوها، هرگونه افزایش هزینه یا کاهش منابع خوراک، مستقیماً بر قیمت دام تأثیر خواهد گذاشت.
آغاز راه
مدیران صندوقهای سرمایهگذاری فعال در بازار کالا معتقدند: «شاید قیمت دام در محدوده ۲۴۰ سنت به ازای هر پوند بهزودی ارزان به نظر برسد.» با توجه به عدم لحاظ کامل بحران کود و کمبود خوراک دام در قیمت معاملات آتی، تحلیلگران پیشبینی میکنند روند صعودی بازار دام در میانمدت و بلندمدت ادامه یابد.
