از هشدار ایران تا لرزه بر اندام اقتصاد جهانی: تنگه هرمز و چالش‌های فراروی غرب

تهدید ایران به بستن تنگه هرمز، اقتصاد آمریکا و متحدانش را در آستانه یک بحران انرژی جدی قرار داد و هشدارهایی نگران‌کننده را به‌دنبال داشت.

پس از تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران، زمانی‌که تهران اعلام کرد در پاسخ به این اقدامات، تنگه هرمز را تا زمان توقف تجاوزات بر روی نفتکش‌ها می‌بندد، بازارهای جهانی انرژی با یک بحران جدید مواجه شدند.

این بحران، تنها به افزایش قیمت نفت محدود نشد و با سرعتی بی‌سابقه، جیب مصرف‌کنندگان آمریکایی، بازارهای آسیایی و حتی اقتصادهای شکننده اروپایی را تحت فشار قرار داد.

در آمریکا، این بحران در پمپ‌بنزین‌ها خود را نشان داد، جایی‌که قیمت بنزین در عرض چند روز بیش از ۳۰ درصد افزایش یافت. هشدارهای کاخ سفید حاکی از آغاز دور جدیدی از تورم بود که تمام تلاش‌های دولت برای کنترل قیمت‌ها را بی‌اثر می‌کرد. رسانه‌های اقتصادی گزارش دادند که این وضعیت، آمریکا را به نقطه‌ای بازگردانده که هر شوک انرژی می‌تواند موتور مصرف داخلی را خاموش کند.

اما این بحران تنها به آمریکا محدود نماند. بسته‌شدن تنگه هرمز به ‌منزله توقف جریان اصلی نفت جهان بود. کشورهایی که بخش قابل‌توجهی از واردات نفتشان از این مسیر تأمین می‌شود، مجبور شدند از ذخایر استراتژیک خود استفاده کنند. در شرق آسیا، پالایشگاه‌ها با نگرانی از اختلال در روند تولید روبه‌رو شدند. در اروپا نیز، که هنوز از تبعات جنگ اوکراین رهایی نیافته، زمزمه‌های «زمستان سخت دیگری» به گوش رسید.

به ‌موازات بازار انرژی، بازار حمل‌ونقل جهانی نیز دچار تلاطم شد. هزینه بیمه نفتکش‌ها افزایش یافت و برخی شرکت‌های بزرگ از عبور از منطقه خودداری کردند. این تصمیم، زنجیره تأمین جهانی را با تأخیر مواجه کرد، معضلی که هنوز از دوران کرونا به‌طور کامل برطرف نشده بود.

در آمریکا، اقتصاددانان به دولت هشدار دادند که هزینه‌های جنگ، همزمان با شوک انرژی، می‌تواند رشد اقتصادی را به‌سمت رکود سوق دهد. دولت مجبور به خرید گسترده تسلیحات و افزایش حضور نظامی در منطقه شده که این امر، فشار مضاعفی بر بودجه وارد می‌کند. از سوی دیگر، افزایش ناگهانی قیمت انرژی، مصرف خانوارها را کاهش داده و اعتماد مصرف‌کننده را تضعیف کرده است.

در سطح جهانی، صندوق بین‌المللی پول نسبت‌به «یک ریسک جدی برای ثبات اقتصادی» هشدار داد و برخی تحلیلگران معتقدند درصورت طولانی‌شدن بسته‌شدن تنگه هرمز، جهان با شدیدترین نوسانات انرژی از دهه ۷۰ میلادی مواجه خواهد شد.

بحرانی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه به‌وجود آوردند، این پیام روشن را دارد که هیچ جنگی در خاورمیانه محدود به میدان نبرد نمی‌ماند. یک تصمیم نظامی، می‌تواند موجی ایجاد کند که از بازار نفت تهران تا پمپ‌بنزین‌های تگزاس و کارخانه‌های کره‌جنوبی را تحت‌تأثیر قرار دهد.