با تلاش شبانهروزی وزارت اقتصاد و گمرکات، زنجیره تامین کالاهای اساسی در برابر چالشهای ناشی از جنگ، تابآوری بینظیری از خود نشان داد.
جنگ ۴۰ روزه اخیر، آزمونی بزرگ برای سنجش پایداری اقتصاد کشور در تامین کالاهای اساسی و نهادههای تولید بود.
این آزمون، بهویژه در تامین خوراک دام و طیور، اهمیت حیاتی خود را بیش از پیش نمایان ساخت، چرا که هرگونه اختلال در این زنجیره، مستقیماً بر تولید و قیمتها در بازار تاثیر میگذارد.
بررسی دادههای تجارت خارجی نشان میدهد که در این مدت، حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن ذرت دامی از گمرکات کشور ترخیص شده است که ۴۷.۷ درصد از کل کالاهای اساسی ترخیصشده را شامل میشود. این رقم، نشاندهنده تمرکز ویژه بر تامین پایدار نهادههای دامی در شرایط حساس کنونی است.
ذرت دامی، بهعنوان رکن اصلی جیره غذایی صنعت طیور، نقش تعیینکنندهای در تولید مرغ و تخممرغ دارد. با توجه به وابستگی این صنعت به واردات، تداوم تامین این کالای استراتژیک، پیششرط حفظ ثبات بازار و جلوگیری از افزایش قیمتها است.
علاوه بر ذرت، جو و کنجاله سویا نیز سهم قابل توجهی از ترخیصها را به خود اختصاص دادهاند. حدود ۳۰۳ هزار تن جو (۱۱ درصد) و ۲۸۵ هزار تن کنجاله سویا (۱۰ درصد) از گمرکات ترخیص شده است. مجموع این سه نهاده، حدود ۶۹ درصد از کل کالاهای اساسی ترخیصشده را تشکیل میدهد که نشاندهنده اولویت تامین خوراک دام و طیور در سیاستهای تجاری کشور است.
سایر اقلام اساسی مانند دانههای روغنی، روغن خوراکی، برنج و گندم، هر یک سهمی بین ۵ تا ۸ درصد از کل ترخیص را به خود اختصاص دادهاند. این ترکیب نشان میدهد که در کنار تامین کالاهای مصرفی، تمرکز اصلی بر حمایت از تولید داخلی، خصوصاً در بخش تامین پروتئین حیوانی بوده است.
این رویکرد، یک سیاست پیشدستانه در مدیریت بازار است. تجارب قبلی نشان داده که هرگونه وقفه در تامین نهادههای دامی، به سرعت منجر به کاهش عرضه مرغ و تخممرغ و افزایش قیمتها میشود. بنابراین، تامین مستمر و گسترده نهادهها، به عنوان ابزاری برای مهار تورم در بازار مواد غذایی عمل کرده است.
اگرچه مجموع ترخیص کالاهای اساسی نسبت به دوره مشابه قبل از جنگ، کاهش جزئی داشته است که ناشی از عواملی مانند تاخیر در ارسال محمولهها، مسائل لجستیکی و احتیاط شرکای تجاری بوده است.
با این وجود، پیگیری مستمر ترخیص نهادههای دامی توسط وزارت اقتصاد و گمرک، نشاندهنده عملکرد قابل قبول زنجیره تامین داخلی است. نقش گمرک، شبکه حملونقل و سایر دستگاههای مرتبط در تسهیل ترخیص و جلوگیری از اختلالات، بسیار حائز اهمیت بوده است.
با این حال، نوسانات مقطعی در بازار مرغ و تخممرغ نشان داد که حتی وقفههای محدود نیز میتوانند اثرگذار باشند.
