زیردریایی «غدیر» با طراحی بومی و قابلیتهای منحصربهفرد، نقش کلیدی در تأمین امنیت تنگه هرمز و آبهای خلیج فارس ایفا میکند. این زیردریایی، با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته، قدرت بازدارندگی ایران را افزایش داده است.
صبح امروز، دریادار شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی ارتش، از استقرار زیردریاییهای این نیرو با قابلیت کفنشینی در بستر دریا در منطقه تنگه هرمز خبر داد تا بار دیگر، اقتدار نظامی ایران در آبهای خلیج فارس به رخ جهانیان کشیده شود.
با اشاره به قابلیت کفنشینی این زیردریاییها، میتوان گفت که مأموریت خطیر حفاظت از آبهای کشور، احتمالاً با استفاده از زیردریایی «غدیر» انجام میشود.
نقش تعیینکننده زیردریاییها در نبردهای دریایی و توانایی بالای آنها در پنهان ماندن از دید دشمن، این نوع از تسلیحات را به یک سلاح استراتژیک تبدیل کرده است؛ بهطوریکه حتی در اختیار داشتن تعداد محدودی از آنها، میتواند نقش بازدارندگی مؤثری در زمان صلح و برتریهای رزمی در زمان جنگ داشته باشد.
نیروی دریایی ارتش ایران، تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، فاقد زیردریایی بود و اولین تلاشها برای دستیابی به این فناوری، به دوران دفاع مقدس بازمیگردد.
پس از پایان جنگ، سه فروند زیردریایی رده «کیلو» از روسیه خریداری شد که در دهه 1990 (دهه هفتاد شمسی) به ایران تحویل داده شدند. این زیردریاییها که در رده بهترین نمونههای دیزل-الکتریک جهان قرار داشتند، با وزن جابهجایی ۲۳۰۰ تن در آب و تا ۳۹۵۰ تن زیر آب، قابلیت حمل ۱۸ اژدر یا ۲۴ مین دریایی را داشتند.
اما شرایط خاص خلیج فارس، با عمق کم و تنگه هرمز، نیازمند زیردریایی با طراحی بومی بود. طرح «نهنگ» بهعنوان گام اول، با همکاری وزارت دفاع و دانشگاهها، بهصورت تحقیقاتی وارد خدمت در نداجا شد.
بر اساس دستاوردهای طرح «نهنگ»، زیردریایی سبک کلاس «غدیر» با کمکهای فنی کشور کره شمالی، توسط نیروی دریایی ارتش و سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع طراحی شد و در سال ۱۳۸۵، اولین نمونه آن به نداجا تحویل گردید.
در سالهای بعد، نمونههای جدیدتر «غدیر» به تجهیزات پیشرفتهتری مجهز شدند؛ بهطوریکه این زیردریایی امروزه مجهز به سامانههای شناسایی پیشرفته است و توان شلیک موشکهای کروز ضدکشتی را نیز دارد.
زیردریاییهای کوچک کلاس «غدیر»، بهدلیل طراحی خاص خود، برای منطقه خلیج فارس بسیار مناسب هستند و توانایی عملیاتی بالایی را در اختیار نیروی دریایی ارتش قرار میدهند.
این زیردریایی ۲۹ متری که وزن جابهجایی آن ۱۱۵ تن است، قابلیت قرارگیری در بستر دریا را دارد و در این وضعیت، سامانههای راداری توانایی ردگیری آن را ندارند. دو محفظه اژدر برد بلند با قطر ۵۳۳ میلیمتر که قابلیت شلیک موشک کروز ضدکشتی نیز از آنها وجود دارد، در جلوی زیردریایی «غدیر» تعبیه شده است.
از جمله مهمترین ویژگیهای این زیردریایی، قابلیت مخفیشدن در بستر دریا است که کشف آن را توسط شناورهای دشمن، بسیار دشوار میکند. این قابلیت، همراه با شرایط پیچیده جغرافیایی در منطقه تنگه هرمز و خلیج فارس، کارآیی زیردریایی غدیر را برای مقابله با شناورهای رزمی دشمن، افزایش میدهد.
