در آموزههای اهلبیت (ع) به ادعیه و اذکاری اشاره شده که میتواند در برابر زلزله و دیگر بلایا، حافظ و امانبخش انسان باشد.
زلزله، پدیدهای طبیعی است که از منظر علم زمینشناسی ناشی از جابهجایی و آزادسازی انرژی در لایههای درونی زمین است. این رخداد به طور معمول بر اثر حرکت گسلها و صفحات تکتونیکی ایجاد میشود و بخشی از پویایی زمین محسوب میشود.
با این حال، این پدیده در نگاه دینی، تنها یک حادثه طبیعی نیست؛ بلکه نشانهای بیدارکننده برای انسان است. در بسیاری از احادیث، زلزله از نشانههای «ساعت» و یادآور دگرگونی عظیم قیامت معرفی شده است تا انسان را از غفلت بیرون آورد و متوجه ناپایداری دنیا کند. بنابراین، نگاه توحیدی در کنار تبیین علمی زلزله، آن را حامل پیامی معنوی و هشداری برای بازگشت، تأمل و اصلاح میداند.
در کنار توصیههای علمی برای مقاومسازی بناها و رعایت اصول ایمنی، در معارف اهلبیت علیهمالسلام نیز دعاها و اذکاری برای در امان ماندن از زلزله و دیگر بلایا بیان شده است. این روایات، انسان را متوجه پیوند میان یاد خدا، آرامش قلب و امداد الهی در سختیها میکند.
امام صادق (ع) فرمودند: «از خواندن سوره «إذا زلزلت الأرض» خسته نشوید؛ زیرا کسی که این سوره را در نمازهای نافلهاش بخواند، خداوند او را از زلزله، صاعقه و دیگر آفات دنیا در امان میدارد. و هنگامی که از دنیا برود، فرمان داده میشود او را به بهشت ببرند.»
همچنین، آن حضرت دعایی را برای هنگام وقوع زلزله تعلیم فرمودند: «ای کسی که آسمانها و زمین را از فروپاشی نگه میداری، و اگر فرو ریزند هیچکس جز تو توان نگهداری آنها را ندارد؛ بر محمد و آل محمد درود فرست و بدی و بلا را از ما دور ساز، که تو بر هر چیزی توانایی.» امام علیهالسلام فرمودند: «هر کس این دعا را هنگام خوابیدن بخواند، انشاءالله سقف خانه بر او فرود نمیآید.»
در روایتی دیگر، امام صادق (ع) از رسول خدا (ص) نقل میکنند که فرمودند: «هر کس پس از نماز، سی مرتبه بگوید: «سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ»، این ذکرها انسان را از فروریختن ساختمان، غرق شدن، سوختن، سقوط و بلاهای ناگوار حفظ میکنند.»
این روایات به معنای کنار گذاشتن عقل، علم و رعایت اصول ایمنی نیست، بلکه یادآور آن است که انسان مؤمن، در کنار بهرهگیری از اسباب طبیعی، دل خود را نیز به پناه الهی گره میزند و در حوادث، تنها به توان مادی تکیه نمیکند.
