«تحلیل شبکه‌های اجتماعی»؛ راهنمای شناخت روابط اجتماعی

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، به گزارش روابط عمومی انتشارات، کتاب «تحلیل شبکه‌های اجتماعی» نوشته جواد افتاده، اثری آموزشی و کاربردی در حوزه مطالعات رسانه و ارتباطات است که با هدف معرفی مبانی نظری، مفاهیم، روش‌ها و ابزارهای تحلیل شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. تحلیل شبکه‌های اجتماعی (Social Network Analysis) روشی نظام‌مند برای مطالعه روابط اجتماعی است که در آن شبکه از مجموعه‌ای از گره‌ها (Nodes) و روابط میان گره‌ها تشکیل می‌شود.

گره‌ها می‌توانند بیانگر افراد یا بازیگران یک شبکه باشند و روابط نیز انواع ارتباطات میان آنها، از جمله دوستی، خویشاوندی، روابط سازمانی و دیگر پیوندهای اجتماعی را نشان می‌دهند. این روابط معمولاً در قالب نمودارهایی به تصویر کشیده می‌شوند که گره‌ها به صورت نقاط و ارتباطات به شکل خطوط نمایش داده می‌شوند.

در این کتاب، تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجموعه‌ای از تکنیک‌ها، ابزارها و روش‌شناسی‌هایی معرفی می‌شود که امکان ترسیم و اندازه‌گیری روابط میان افراد و سازمان‌ها را فراهم می‌کنند. دامنه این روش البته به روابط میان افراد و سازمان‌ها محدود نیست و می‌تواند برای بررسی ارتباطات درون سازمانی و شبکه‌های متشکل از افراد نیز به کار گرفته شود.

بررسی تحلیل شبکه به‌عنوان یک رویکرد پژوهشی نویسنده در این اثر، تحلیل شبکه را در پژوهش‌های اجتماعی صرفاً یک ابزار پژوهشی نمی‌داند، بلکه آن را رویکردی مبتنی بر مبانی نظری، هستی‌شناختی و روش‌شناختی مشخص معرفی می‌کند. این حوزه ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد و از دانش‌هایی همچون جامعه‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی، مردم‌شناسی و علوم ارتباطات بهره می‌گیرد و در عین حال با ریاضیات و مباحث مهندسی شبکه نیز پیوند دارد.

پنج فصل برای آشنایی با تحلیل شبکه‌های اجتماعی کتاب «تحلیل شبکه‌های اجتماعی» در پنج فصل تدوین شده است.فصل نخست با عنوان «چیستی تحلیل شبکه‌های اجتماعی» به تاریخچه، مفاهیم و کارکردهای این حوزه اختصاص دارد و تلاش می‌کند تصویری کلی از شکل‌گیری و کاربردهای تحلیل شبکه‌های اجتماعی ارائه دهد. در فصل دوم با عنوان «مفاهیم و سنجه‌های شبکه‌های اجتماعی»، مفاهیم اصلی و سنجه‌های مورد استفاده در تحلیل شبکه معرفی می‌شوند و خواننده با شاخص‌ها و فرمول‌های عمومی این حوزه آشنا می‌شود.

فصل سوم با عنوان «نظریه‌های تحلیل شبکه‌های اجتماعی» به مرور برخی نظریه‌ها و مفاهیم مهم شبکه می‌پردازد. نظریه شبکه، شش درجه جدایی، جهان کوچک و نظریه گراف از جمله موضوعات مطرح‌شده در این فصل هستند.

فصل چهارم به «روش‌های نمونه‌گیری در تحلیل شبکه» اختصاص یافته است. این بخش با تمرکز بر مسئله جامعه و نمونه آماری، به پژوهشگران کمک می‌کند جایگاه نمونه‌گیری را در مطالعات مبتنی بر تحلیل شبکه بهتر درک کنند.

در فصل پنجم نیز با عنوان «تحلیل شبکه‌های اجتماعی با نود اکس‌ال و گفی»، دو نرم‌افزار NodeXL و Gephi معرفی شده و کاربرد آنها در تحلیل شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. تأکید بر ماهیت میان‌رشته‌ای تحلیل شبکه دکتر یونس شکرخواه در مقدمه این کتاب، تحلیل شبکه‌های اجتماعی را حاصل همگرایی چند حوزه علمی می‌داند.

به گفته او، این اثر پیوندی میان هستی‌شناسی و روش‌شناسی ایجاد می‌کند و تحلیل شبکه‌های اجتماعی را به‌عنوان محصول مشترک جامعه‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی، مردم‌شناسی و ارتباطات اجتماعی معرفی می‌کند؛ حوزه‌ای که در کنار این علوم، از ریاضیات و مباحث مرتبط با مهندسی شبکه نیز تأثیر پذیرفته است. شکرخواه در مقدمه کتاب، ضمن استقبال از انتشار این اثر، آن را اقدامی در جهت توسعه ادبیات علمی و کاربردی در زمینه شناخت شبکه‌های اجتماعی دانسته و مطالعه چنین آثاری را به استادان و دانشجویان حوزه ارتباطات، کارشناسان و مدیران کانون‌های تبلیغاتی و علاقه‌مندان به مطالعات شبکه‌های اجتماعی توصیه کرده است.

علاقه‌مندان برای تهیه کتاب‌ «تحلیل شبکه‌های اجتماعی» از انتشارات می‌توانند عنوان کتاب موردنظر خود را به شماره ۵۰۰۰۱۶۷۶ پیامک کنند یا با شماره‌های ۶۶۹۷۳۹۹۶ و ۶۶۹۷۳۹۷۴ تماس گرفته و سفارش خود را ثبت کنند. همچنین امکان ثبت سفارش اینترنتی از طریق وب‌سایت مرکز جامع کتب رسانه فراهم است.

علاقه‌مندان می‌توانند برای خرید حضوری نیز به فروشگاه انتشارات در خیابان انقلاب، روبه‌روی دانشگاه تهران، مراجعه کنند.