وقتی دوربین جایی برای رفتن ندارد؛ لیستی از فیلم‌هایی در یک لوکیشن

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، از اتاق بازجویی «۱۲ مرد خشمگین» و آپارتمان «طناب» تا قایق «همه‌چیز از دست رفته» و خانه‌ای که در دوران کرونا میزبان «مالکوم و ماری» شد، این فیلم‌ها ثابت کرده‌اند که گاهی برای ساختن جهانی بزرگ، تنها به یک فضای محدود، چند شخصیت و ایده‌ای قدرتمند نیاز است. فیلم‌هایی که داستان خود را در یک لوکیشن محدود روایت می‌کنند، از قدیمی‌ترین نمونه‌های سینما تا آثار معاصر، نشان داده‌اند که برای ساختن یک اثر پرتنش لزوماً به دنیایی بزرگ و لوکیشن‌های متعدد نیاز نیست.

از آپارتمان و اتاق بازجویی گرفته تا آسانسور، قایق، خودرو و حتی یک تابوت، محدودیت جغرافیایی گاهی به نقطه قوت فیلم تبدیل می‌شود و فشار روانی شخصیت‌ها را افزایش می‌دهد. مرور نمونه‌های شاخص این جریان، از «طناب» و «۱۲ مرد خشمگین» تا «دفترچه» و «همه‌چیز از دست رفته»، نشان می‌دهد که چگونه فیلمسازان مختلف از یک فضای محدود برای تمرکز بر روان شخصیت‌ها، تعلیق و کشمکش استفاده کرده‌اند.

«آخرین خانه»، تازه‌ترین فیلمی که نتفلیکس به تازگی آن را راهی پلتفرم خود کرد و تبلیغات محیطی گسترده و خاصی نیز برای آن در نظر گرفت نیز از همین الگو استفاده می‌کند؛ خانواده‌ای که در خانه خود گرفتار شده و با گذشت زمان با کمبود منابع، انزوا و فشار روانی مواجه می‌شود. با این حال، نقدهای منتشرشده درباره فیلم معتقدند اثر در نیمه دوم از فضای واقع‌گرایانه و اضطراب‌آور اولیه فاصله می‌گیرد و با ورود عناصر علمی‌تخیلی و پاسخ‌های نه‌چندان قانع‌کننده، بخشی از ظرفیت ایده مرکزی خود را از دست می‌دهد.

در مقابل، تاریخ سینما پر است از فیلم‌هایی که نشان داده‌اند یک لوکیشن می‌تواند نه یک محدودیت، بلکه موتور اصلی داستان باشد؛ آثاری که با کاهش جهان بیرونی، تماشاگر را بیشتر در ذهن، ترس، روابط و تصمیم‌های شخصیت‌ها فرو می‌برند.

در ادامه، ۲۵ نمونه شاخص از این فیلم‌ها را مرور می‌کنیم: «طناب» (Rope، ۱۹۴۸) - آلفرد هیچکاک «۱۲ مرد خشمگین» (12 Angry Men، ۱۹۵۷) - سیدنی لومت «آستانه زندگی (So Close to Life، ۱۹۵۸) - اینگمار برگمان «اشک‌های تلخ پترا فون کانت» (The Bitter Tears of Petra von Kant، ۱۹۷۲) - راینر ورنر فاسبیندر «سال‌نمای خزان» (Autumn Almanac، ۱۹۸۴) - بلا تار «شام من با آندره» (My Dinner with Andre، ۱۹۸۱) - لویی مال «پنجره عقبی» (Rear Window، ۱۹۵۴) - آلفرد هیچکاک «کلوپ صبحانه» (The Breakfast Club، ۱۹۸۵) - جان هیوز «فروشنده‌ها» (Clerks، ۱۹۹۴) - کوین اسمیت «مکعب» (Cube، ۱۹۹۷) - وینچنزو ناتالی «باجه تلفن» (Phone Booth، ۲۰۰۲) - جوئل شوماخر «اتاق امن» (Panic Room، ۲۰۰۲) - دیوید فینچر «اره» (Saw، ۲۰۰۴) - جیمز وان «لاک» (Locke، ۲۰۱۳) - استیون نایت «همه‌چیز از دست رفته است» (All Is Lost، ۲۰۱۳) - جی.

سی.

چندور «مدفون» (Buried، ۲۰۱۰) - رودریگو کورتس «۱۲۷ ساعت» (127Hours، ۲۰۱۰) - دنی بویل «گناهکار» (The Guilty، ۲۰۱۸) - گوستاو مولر «آتش آزاد» (Free Fire، ۲۰۱۶) - بن ویتلی «شماره ۱۰ خیابان کلاورفیلد» (10Cloverfield Lane، ۲۰۱۶) - دن تراختنبرگ «دیوار» (The Wall، ۲۰۱۷) - داگ لیمان «دایره» (Circle، ۲۰۱۵) - آرون هان و ماریو میسیونه «دعوت» (The Invitation، ۲۰۱۵) - کارین کوساما «زیست‌کره» (Biosphere، ۲۰۲۲) - مل اسلین «مالکوم و ماری» (Malcolm & Marie، ۲۰۲۱) - سم لوینسون این فهرست ترکیبی از نمونه‌های برجسته سینمای تک‌لوکیشن است؛ در میان این آثار می‌توان گفت «مالکوم و ماری»، به سبب تجربه زیسته ما در دهه اخیر، جایگاه متفاوتی برای ما دارد؛ چرا که محدودیت یک لوکیشن در این اثر صرفاً انتخاب هنری فیلمساز نبوده است و مستقیماً از شرایط تولید در دوران کرونا ناشی می‌شد.