قیمت لحظهایهمه قیمتها
«فکر کردم خانواده‌ام کشته شده‌اند»؛ روایت خبرنگاری که غزه را ترک نکرد
هدی حجازی خبرنگار هیسپان‌تی‌وی در غزه، از روزهای بمباران، ترس از مرگ خانواده و چرایی ماندنش می‌گوید.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، امکانش را داشته که پس از مدت‌ها کار طاقت‌فرسای خبرنگاری در غزه، این باریکه خونین را ترک کند؛ اما مانده و همچنان در کنار مردم غزه، از ضرورت ادامه روایت رنج و مقاومت آنان می‌گوید. هدی حجازی، خبرنگار شبکه اسپانیایی‌زبان هیسپان‌تی‌وی در غزه، در آستانه سومین سالگرد طوفان‌الاقصی، از ویرانی گسترده زیرساخت‌ها، آوارگی، کمبود غذا و دشواری‌های فعالیت خبرنگاران در شرایط بمباران و محدودیت‌های شدید روایت می‌کند؛ خبرنگاری که می‌گوید تاب می‌آورد تا داستان زنان و خانواده‌های فلسطینی را از زاویه‌ای متفاوت روایت کند و اجازه ندهد این روایت‌ها از حافظه جهان ناپدید شوند.
هدی عماد حجازی، 28 ساله و متولد اسپانیا، بیش از هشت سال است که با هیسپان‌تی‌وی همکاری می‌کند و از ابتدای طوفان‌الاقصی، تحولات غزه را به‌صورت میدانی برای این شبکه اسپانیایی‌زبان پوشش داده است. او در تشریح تغییرات غزه طی سال‌های گذشته می‌گوید: «تقریباً همه‌چیز تغییر کرده است؛ غزه از جامعه‌ای که با وجود محاصره و دشواری‌های بسیار تلاش می‌کرد به زندگی روزمره خود ادامه دهد، به مکانی تبدیل شده که جنگ آن را ویران کرده است.»
وی می‌افزاید: ما شاهد تخریب خانه‌ها، بیمارستان‌ها، مدارس و بخش بزرگی از زیرساخت‌های اساسی، همچنین شاهد آوارگی گسترده مردم و کمبود غذا، آب، برق و خدمات پزشکی بوده‌ایم. به‌گفته این خبرنگار، حتی ابتدایی‌ترین مسائل زندگی روزمره نیز به یک مبارزه تبدیل شده است: پیداکردن جایی امن برای خوابیدن یا دسترسی به آب سالم می‌تواند یک چالش باشد و شاید دردناک‌تر از همه این باشد که مرگ و ویرانی به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است.
روزهایی که تصور کردم خانواده‌ام کشته شده‌اند حجازی در پاسخ به پرسشی درباره دشوارترین لحظه‌ای که از 7 اکتبر 2023 شاهد آن بوده یا آن را پوشش داده، از روزی می‌گوید که نزدیک به دو هفته امکان برقراری ارتباط با خانواده‌اش را نداشته است. او می‌گوید: یکی از دشوارترین لحظات زمانی بود که تقریباً دو هفته نتوانستم با خانواده‌ام ارتباط برقرار کنم.
ناگهان از اخبار شنیدم که ساختمانی بمباران شده و دقیقاً همان نامی را داشت که ساختمانی که خانواده‌ام در آن اقامت داشتند. وی ادامه می‌دهد: حتی نام خانواده من نیز مطرح شد.
در آن لحظه که فکر کردم آن‌ها کشته شده‌اند، از حال رفتم و ساعت‌ها گریه کردم، تا اینکه سرانجام متوجه شدم ساختمانی که بمباران شده بود، درواقع ساختمان درست مجاور محل اقامت خانواده‌ام بوده و هر دو ساختمان نام یکسانی داشتند. این خبرنگار همچنین یکی دیگر از لحظات دشوار دوران فعالیت خود در غزه را روایت می‌کند: یک شب، حدود ساعت 2 بامداد، چادرهایی که درست در کنار چادرهای ما و دیگر همکارانمان بودند، بمباران شدند.
ما برای نجات جانمان دویدیم، درحالی‌که همه‌چیز در اطرافمان در آتش می‌سوخت. ما به‌طور معجزه‌آسایی زنده ماندیم.
این‌ها لحظاتی هستند که هرگز فراموش نمی‌کنم. پشت هر عدد، یک انسان و یک خانواده وجود دارد حجازی درباره نحوه انعکاس جنگ غزه در رسانه‌های بین‌المللی معتقد است که مرگ و ویرانی در بسیاری از موارد صرفاً به شکل عدد یا بخشی از یک جنگ ارائه شده است، درحالی‌که «پشت هر عدد، یک انسان، یک خانواده و یک داستان وجود دارد.»
او می‌گوید: معتقد هستم تأثیر حملات به بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها و کارکنان حوزه پزشکی به‌اندازه کافی روایت نشده است؛ همچنین آنچه بر سر یک جامعه می‌آید، وقتی بخش بزرگی از نظام درمانی و خدمات بهداشتی خود را از دست می‌دهد، به‌اندازه کافی بازتاب پیدا نکرده است. این خبرنگار هیسپان‌تی‌وی هشدار می‌دهد که طولانی‌شدن چنین شرایطی می‌تواند خطر عادی‌شدن آن را به همراه داشته باشد.
یک نفر باید باشد تا داستان را روایت کند گزارشگری از میدان جنگ، آن هم در شرایط بمباران، آوارگی و محدودیت‌های شدید، برای حجازی تجربه‌ای پرخطر بوده است: «بسیار دشوار است. ما اغلب در حالی کار کرده‌ایم که بمباران در جریان بوده و دائماً این احساس را داشته‌ایم که ممکن است بمب بعدی روی سر ما فرود بیاید.»
وی ادامه می‌دهد: نمی‌دانید آیا می‌توانید گزارش خود را به پایان برسانید، به چادرتان برگردید یا دوباره خانواده‌تان را ببینید. به‌گفته حجازی، خبرنگاران در این مدت مجبور بوده‌اند دائماً جابه‌جا شوند و در شرایطی بسیار دشوار، بدون حریم خصوصی یا امکانات اولیه زندگی کنند و برای دسترسی به غذا، آب و وسایل حمل‌ونقل نیز با مشکلات زیادی مواجه بوده‌اند.
با این حال، او تأکید می‌کند: اما می‌دانید که یک نفر باید آنجا باشد تا این داستان را روایت کند. مسئولیت خبرنگاری؛ دلیلی برای ادامه‌دادن حجازی درباره اینکه چه چیزی خبرنگارانی مانند او را در چنین شرایط دشوار و خطرناکی به ادامه کار وادار می‌کند، می‌گوید: بیش از هرچیز، این مسئولیتی است که به‌عنوان خبرنگار بر عهده داریم.
او توضیح می‌دهد: ما احساس می‌کنیم نمی‌توانیم داستان‌های مردمی را که همه این شرایط را پشت‌سر می‌گذارند، رها کنیم. بارها با خودمان فکر می‌کنیم اگر روایت آنچه را که درحال وقوع است متوقف کنیم، بسیاری از این داستان‌ها به‌سادگی ناپدید خواهند شد.
این خبرنگار می‌افزاید: برای من، حضور در میدان و رساندن صدای مردمی که رنج می‌کشند، بخشی از مسئولیت حرفه‌ای من است؛ اما درعین‌حال، چیزی عمیقاً انسانی نیز هست. همین احساس مسئولیت است که باعث شده حتی در دشوارترین لحظات به کارم ادامه دهم.
غزه را از صحبت‌ها و روایت‌هایتان پاک نکنید حجازی در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهد یک پیام به مخاطبان سراسر جهان که وقایع غزه را از دور دنبال کرده‌اند منتقل کند، چه خواهد گفت، تأکید می‌کند: «پیام من این است: غزه را از صحبت‌ها و روایت‌هایتان پاک نکنید.» او ادامه می‌دهد: اجازه ندهید غزه صرفاً به این دلیل که زمان گذشته است، از اخبار ناپدید شود.
مردم غزه همچنان در شرایطی ویرانگر زندگی می‌کنند و همچنان نیاز دارند که جهان آن‌ها را ببیند و صدایشان را بشنود. این خبرنگار می‌گوید: تا زمانی که ما هنوز اینجا هستیم، نیاز داریم مردم خارج از غزه همچنان درباره آن صحبت کنند و آن را فراموش نکنند.
چرا غزه را ترک نکرد؟ حجازی که امکان ترک غزه را داشته، اما تصمیم گرفته در این منطقه بماند و به فعالیت حرفه‌ای خود ادامه دهد، درباره دلیل این تصمیم می‌گوید: این تصمیم حاصل ترکیبی از عوامل مختلف بود، اما بیش از هرچیز، مسئولیت من به‌عنوان یک خبرنگار و کارم بود.
وی توضیح می‌دهد: می‌دانستم که امکان ترک غزه را دارم؛ اما درعین‌حال می‌دانستم که ترک غزه به‌معنای پشت‌سرگذاشتن داستان‌هایی است که مدت‌ها درباره آن‌ها گزارش تهیه کرده بودم و همچنین مردمی که برای مدت طولانی با آن‌ها کار کرده بودم. حجازی می‌افزاید: احساس کردم دقیقاً در زمانی که شرایط تا این اندازه جدی است، جای من به‌عنوان یک خبرنگار اینجاست؛ در میدان، برای گزارش‌دادن و گفتن اینکه چه اتفاقی درحال رخ‌دادن است.
او درباره دشواری این تصمیم نیز می‌گوید: این تصمیم آسانی نبوده، اما احساس کردم باید به کارم ادامه دهم. دشواری‌های یک خبرنگار زن در غزه حجازی درباره تجربه خود به‌عنوان یک زن جوان خبرنگار در محیطی خطرناک می‌گوید: زن‌بودن و خبرنگاربودن در طول این جنگ، به‌طور ویژه دشوار بوده است.
به‌گفته او، مسئله فقط خطرات کارکردن زیر بمباران نیست؛ فقدان حریم خصوصی و امکانات اولیه زندگی نیز بر این دشواری افزوده است. وی توضیح می‌دهد: ما مجبور بوده‌ایم در چادر زندگی و کار کنیم؛ اغلب نمی‌دانستیم کجا می‌توانیم خودمان را بشوییم، کجا می‌توانیم از سرویس بهداشتی استفاده کنیم یا چگونه می‌توانیم ابتدایی‌ترین میزان حریم خصوصی را داشته باشیم.
روایت متفاوت زنان و خانواده‌ها حجازی درباره اینکه آیا زن‌بودن باعث شده نگاه متفاوتی به داستان زنان و خانواده‌های درگیر جنگ داشته باشد، می‌گوید: بله. معتقدم زن‌بودن به من این امکان را می‌دهد که به برخی داستان‌ها با رویکردی متفاوت نزدیک شوم.
وی اضافه می‌کند: بسیاری از زنان و خانواده‌ها ممکن است در صحبت‌کردن با من درباره تجربیات بسیار شخصی خود احساس راحتی بیشتری داشته باشند. همچنین به‌عنوان یک زن احساس می‌کنم برخی شرایط را نزدیک‌تر تجربه و درک می‌کنم.
از پزشکان تا چهره‌های مرتبط با مقاومت این خبرنگار هیسپان‌تی‌وی درباره چهره‌های برجسته‌ای که در طول این مدت فرصت گفت‌وگو با آن‌ها را داشته است، می‌گوید: در این مدت، این فرصت را داشته‌ایم که با چهره‌های برجسته مختلفی که ارتباط مستقیمی با واقعیت غزه داشته‌اند، گفت‌وگو کنیم. به‌گفته حجازی، از جمله این افراد پزشکان و چهره‌هایی از نظام سلامت، از جمله مدیر مجتمع پزشکی الشفاء، سخنگوی دفاع مدنی فلسطین، همچنین چهره‌هایی مرتبط با مقاومت فلسطین و افرادی از بخش‌های مختلف جامعه فلسطین بوده‌اند.
او در پایان می‌گوید: این مصاحبه‌ها به ما اجازه دادند ابعاد مختلف آنچه را درحال رخ‌دادن است، به تصویر بکشیم؛ از تخریب نظام سلامت و عملیات امداد و نجات گرفته تا وضعیت سیاسی و واقعیت‌های موجود در میدان.
