کالبدشکافی یک سه‌گانه در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان همواره آینه‌ای تمام‌نما از وضعیت واقعی پویانمایی در کشور بوده است؛ بستری که در آن نه ادعاها، بلکه خروجی نهایی روی پرده نقره‌ای به قضاوت داوران و مخاطبان گذاشته می‌شود. امسال با راه‌یابی هم‌زمان دو اثر بلند «نابغه و دیو سنگی» و «نگهبانان خورشید»، کارخانه صنایع سرگرمی «مهوا» سومین حضور پیاپی خود را در این رویداد تجربه می‌کند.

مروری بر ردپای این مجموعه از دوره ۳۶ تا امروز، فرصتی برای بررسی این پرسش است: آیا زنجیره تولید انیمیشن توانسته از مرز هیجانات اولیه عبور کرده و به یک خط‌مشی پایدار و رو‌به‌رشد برسد؟ دوره ۳۶؛ تثبیت زیرساخت فنی با «شمشیر و اندوه» نخستین گام رسمی مهوا در جشنواره سی‌وششم، با فیلم سینمایی «شمشیر و اندوه» برداشته شد.

در آن دوره، پرسش بنیادین ناظران این بود که آیا کارخانه‌ای با ادعای تمرکز بر صنایع سرگرمی، توان ایجاد پایپ‌لاین بومی برای رندرهای سنگین و تولید انبوه را دارد یا خیر. کسب «پروانه زرین بهترین دستاورد فنی و هنری» در بخش پویانمایی، پاسخی به این ابهام بود؛ جایزه‌ای که نشان داد این مجموعه در لایه سخت‌افزار، توسعه موتورهای گرافیکی و طراحی بصری توانسته استانداردهای فنی جشنواره را جابه‌جا کند.

با این حال، همان زمان نیز منتقدان یادآور شدند که پایداری چنین مدل‌هایی در گرو رهایی از تک‌پروژه‌بودن و عبور از تمرکز صِرف بر فرم تکنیکی است.

دوره ۳۷؛ بلوغ روایی و دیپلم افتخار برای «افسانه سپهر» حضور در دوره سی‌وهفتم با انیمیشن «افسانه سپهر»، آزمونی برای اثبات انعطاف در لحن و ارتقای کیفیت قصه‌گویی بود. فیلم کوشید زبان جهان‌شمول‌تری را در روایت فانتزی به کار گیرد؛ تلاشی که در نهایت به دریافت «دیپلم افتخار بهترین پویانمایی بلند» از جشنواره انجامید و هم‌زمان مقدمه‌ای برای بازاریابی و عرضه اثر در جشنواره‌ها و رویدادهای بین‌المللی شد.

این دوره نشان داد که مهوا پس از اثبات بازوی فنی، در پی تقویت چرخه کارگردانی و درام است، هرچند چالش‌های توزیع و زمان‌بندی دقیق اکران همچنان به‌عنوان یک گره صنعتی پیش روی این آثار باقی ماند. دوره ۳۸؛ تغییر مقیاس از تک‌محصولی به سبد متنوع آثار حالا در سومین گام، مهوا به جای یک فیلم، با دو پروژه با رویکردها و مخاطبان متفاوت پای به میدان گذاشته است.

«نگهبانان خورشید»، اثری در بستر فانتزی و ماجراجویی با پروداکشن گسترده که تمرکز خود را بر ارتقای استانداردهای بصری و خلق جهانی پرکشش برای گروه سنی نوجوان و خانواده قرار داده است. «نابغه و دیو سنگی»، پروژه‌ای با لحن صمیمی‌تر و بهره‌گیری از عناصر داستانی بومی و فانتزی که تلاش دارد ارتباط مستقیم‌تری با جامعه مخاطبان کودک جشنواره برقرار کند.

راه‌یابی هم‌زمان این دو اثر بیانگر آن است که خطوط تولید استودیویی مجموعه به ریتم منظمی رسیده‌اند؛ ریتمی که امکان تفکیک ژانر و تنوع‌بخشی به سبد محصولات را فراهم کرده است. با وجود افتخارات کسب‌شده در دوره‌های ۳۶ و ۳۷، جریان تولید صنعتی انیمیشن در آستانه آزمون‌های سخت‌تری قرار دارد.

کسب جوایز فنی نشان از قدرت نرم‌افزاری و نیروی انسانی استودیوها دارد، اما سینمای کودک در ایران بیش از جلوه‌های ویژه به «شخصیت‌های به‌یادماندنی» و «قصه همدلانه» محتاج است. قضاوت درباره اینکه آیا دو اثر جدید توانسته‌اند درام را پا‌به‌پای گرافیک پیش ببرند، در سالن‌های جشنواره رقم خواهد خورد.

در حوزه اقتصاد این انیمیشنها هم می‌توان گفت حتی پروانه‌های زرین نیز در صورت نبود سازوکار عادلانه در جدول اکران سینماها و سهم اندک سینمای کودک از ناوگان نمایشی کشور، تضمین‌کننده اقتصاد پایدار نیستند. این فرآیند نیاز به پیوند با موضوع بازارپردازی دارد.

فاصله میان فیلم انیمیشن با زنجیره بازی و محصولات جانبی آن، همچنان چالش اصلی اکوسیستم صنایع سرگرمی است؛ امری که میزان موفقیت مهوا در تحقق آن، نه با لوح‌های تقدیر، بلکه با حضور کاراکترها در زندگی روزمره کودکان سنجیده خواهد شد. سیر سه‌ساله مهوا در جشنواره فیلم کودک (از اثبات توان فنی با «شمشیر و اندوه» و ارتقای جایگاه محتوایی با «افسانه سپهر» تا ورود چنداثره با «نابغه و دیو سنگی» و «نگهبانان خورشید») نشان می‌دهد ساختار استودیویی این مجموعه به سمت ثبات پیش می‌رود.

با این وجود، داوری منصفانه درباره این مسیر طولانی، از راهروهای جشنواره فراتر می‌رود؛ آزمون نهایی، واکنش مخاطب کودک در سالن تاریک سینما و ماندگاری شخصیت‌های این آثار در حافظه تصویری نسل جدید خواهد بود. بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های « کافه بازار » و « مایکت » دانلود و نصب کنید.