قلمی که اتحاد را به تصویر کشید؛ احیای مفهوم مقاومت و پیروزی در«خط نصر»

به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، کارگاه یک‌روزه «خط نصر» با حضور ۵۰ تن از هنرمندان خوشنویس، با هدف روایت معانی متعالی پیروزی و گشایش، برگزار شد.

این رویداد که گردهمایی ۵۰ خوشنویس از سراسر ایران بود تا با الهام از آیات سوره مبارکه نصر، پیوند میان هنر و مفاهیم پیروزی و ایستادگی را به تصویر بکشند، فراتر از یک تمرین هنری، پاسخی هنری به نیاز روز جامعه برای بازخوانی مفاهیم نصرت و ایستادگی است.

در این کارگاه، هنرمندان با نگاهی متفاوت به آیات این سوره، تلاش کردند تا پیوند میان گذشته، هنر و واقعیت‌های امروز را در قالب نقش‌هایی ماندگار برقرار کنند. همچنین، جلیل رسولی هنرمند پیشکسوت خوشنویسی و نقاشی خط، از این کارگاه بازدید کرد.

این کارگاه آغازگر مسیری است که در آن، خطوط هنریِ خوشنویسان نه فقط به عنوان آثار نمایشگاهی، بلکه برای بیان مفاهیمی چون «مقاومت» و «پیروزی» در فضای عمومی جامعه به نمایش در می‌آید تا پیامِ «نصر من‌الله» در شرایط سخت، همچنان زنده و پویا بماند.

خوشنویسی در فرهنگ ایرانی هیچ‌گاه فقط «زیبا نوشتن» نبوده است؛ آیینه‌ای است که حالِ جمعیِ یک ملت را در خود نگه می‌دارد. وقتی کلمات از دهان بیرون می‌آیند، دود می‌شوند و می‌روند؛ اما وقتی با مرکب بر کاغذ می‌نشینند، به حافظه‌ای ماندگار بدل می‌شوند.

در شرایط جنگی، همین ویژگی، خوشنویسی را به ابزاری برای ثبت و انتقال همدلی تبدیل می‌کند.

در روزهایی که خبر به سرعتِ آتش منتشر می‌شود و شعارها در یک لحظه اوج می‌گیرند و فروکش می‌کنند، خوشنویسی عمداً فعالیتی کند است. خوشنویس باید نفس بگیرد، دوات را نگه دارد و حرف‌به‌حرف شکل‌ها را از نو بسازد.

این کندی، خودش نوعی ابراز همدلی است؛ «من برای حرف تو وقت گذاشتم». در بحران، وقت‌گذاشتن یعنی احترام گذاشتن.

کتیبه‌ها و پرده‌نوشته‌هایی که در مساجد، حسینیه‌ها و خیابان‌ها نصب می‌شوند، دقیقاً همین معنا را منتقل می‌کنند.

خوشنویسی در ایران میراث مشترکی است که از خراسان تا آذربایجان و از فارس تا خوزستان کشیده شده است. وقتی در شرایط جنگی، هنرمندان با یک خط و یک سنت به سراغ موضوعی مشترک می‌روند، عملاً چیزی بیش از آفرینش هنری رخ می‌دهد: وحدتِ فرهنگی از دل تفاوت‌های قومی و زبانی بیرون می‌آید.

پرده‌نوشته‌هایی که در شهرهای مختلف با یک سبک نوشته می‌شوند، به مردم یادآوری می‌کنند که دردشان مشترک است، نه چون هم‌شهرند، بلکه چون هم‌میراث‌ هستند.

وقتی جامعه خوشنویسی در جهت اتحاد و همدلی برمی‌آید

میرحیدر موسوی هنرمند خوشنویس و مدیرعامل انجمن خوشنویسان ایران درباره این رویداد بیان کرد: همه ما ارادت ویژه‌ای به عبارات قرآنی داریم و این اتفاق، اتفاق خوب و تجربه بسیار ارزشمندی برای جامعه خوشنویسی است. در این برنامه، هنرمندان یک مطلب واحد را با ترکیبات مختلف، ذهن‌های متفاوت و خلاقیت‌های گوناگون می‌بینند.

هرکدام جایگاه خود را در ترکیب‌بندی و انتخاب ژانر درمی‌یابند و خلاهایی که می‌توانستند اجرا کنند اما نکردند، بهتر متوجه می‌شوند.

وی افزود: این بخش فنی کار است که بسیار خوب است؛ هر خوشنویس خود را می‌سنجد، ضعف‌های خود را متوجه می‌شود، قوت دیگران را می‌بیند و می‌کوشد قوت‌های دیگران را در خود به قوت تبدیل کند و ضعف‌هایش را نیز برطرف سازد.

این خوشنویس درباره انتخاب این سوره در این مقطع زمانی عنوان کرد: انتخاب این سوره در این موقعیت و این مقطع زمانی، مقوله بسیار مهمی بوده که در نظر گرفته شده است؛ چراکه الان ما در شرایط جنگی قرار داریم و سوره نصر در این شرایط، حرکتی است که جامعه خوشنویسی در جهت اتحاد، همدلی و همبستگی بین مردم می‌تواند انجام دهد و حرکت بسیار خوبی است.

وی تصریح کرد: البته این به آن معنا نیست که دولت به مردم توجه نداشته باشد؛ ما کاستی‌های زیادی در جامعه‌مان داریم. حرفمان را باید بزنیم، خواسته‌مان را باید بگوییم و مطالبه‌گری کنیم.

وضعیت معیشتی مردم بسیار مهم است و باید در درجه اول نگاه حاکم بر جامعه به این سمت برود که هر آنچه مصلحت جامعه و آینده ایران است، در نظر گرفته شود.

موسوی گفت: طبیعی است که عده‌ای مخالف صلح و آرامش و عده‌ای موافق جنگ باشند و در جامعه تفکرات متفاوت وجود داشته باشد اما بحث من فقط این است که هنرمندان همان‌گونه که همیشه پای کار بودند، همیشه در صحنه حضور پیدا کردند و هیچ‌گاه عرصه فرهنگ و هنر را خالی نگذاشتند.

نقش هنرمند در جذب پیروزی

علیرضا امین‌مقدم هنرمند خوشنویس نیز در گفتگو با مهر توضیح داد: بنده حدوداً چهل و خورده‌ای سال است که در محضر اساتید خوشنویسی می‌کنم و درس پس می‌دهم. مرکز هنرهای تجسمی با همکاری انجمن خوشنویسان، در واقع جمعی از هنرمندان را تشویق کرده‌اند که در شرایط کنونی دور هم جمع شوند و نقش خود را به‌عنوان هنرمند در شرایط کنونی ایفا کنند.

یکی از مواردی که در شرایط کنونی به نظر می‌رسید مهم‌تر از سایر موارد باشد، به‌ویژه در مضامین قرآنی، سوره فتح و سوره نصر بود. سوره فتح بخشی و سوره نصر بخش دیگری از این طرح را تشکیل می‌دهد اما در نهایت سوره نصر انتخاب شد تا هنرمندان در شرایط کنونی گرد هم آیند و با ارائه آثار فاخر هنری در چنین مجموعه‌ای، نقش خود را به‌عنوان هنرمند در شرایط کنونی ایفا کنند.

وی با اشاره به پیام سوره نصر بیان کرد: این سوره به‌صورت مشخص اشاره می‌کند که اگر مؤمنان استقامت داشته باشند و در راه مستقیم پایمردی کنند، قطعاً فتح و نصرت با این گروه همراه خواهد بود.

امین‌مقدم گفت: نقش هنرمند این است که با ارائه اثر فاخر هنری، چشم بیننده را بر این مضامین متمرکز کند تا از طریق این مضامین، حال‌وهوای مردم ما به سمت نصرت، پیروزی و شرایط کنونی جلب شود. ان‌شاءالله که ختم به خیر شود و مردم ما به سمت پیروزی حرکت کنند.