«رویین»، روستایی متروک و فراموششده در جنگل دشت‌برم شهرستان کازرون در استان فارس، شناسایی و مستندسازی شد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، محسن عباسپور، پژوهشگر و کنشگر میراث‌فرهنگی با اشاره به بررسی‌های اخیر خود روی استقرارگاه‌های جنگلی در یکی از رویش‌گاه‌های زاگرس جنوبی، به گفت: در یک سال گذشته و در قالب طرحی تحقیقاتی برای شناسایی استقرارگاه‌های جنگلی واقع در محدودۀ جنگل بلوط دشت برم که در ذخیرگاه زیست‌کرۀ ارژن ـ پریشان قرار گرفته، با بقای روستایی مواجه شدیم که سال‌هاست متروک و خالی از سکنه شده و در هیچ‌یک از پایگاه‌های در دسترس داده، اشاره‌ای به وجود آن نشده بود.
او اظهار کرد: بررسی گورنوشته‌های کهن موجود در دو گورستان تاریخی این روستا و درج نسبت رویینی در نام برخی از افرادی که در آنجا دفن شده‌اند، به همراه داده‌های مردم‌نگاری گردآوری شده از روستاهای مجاور، نشان داد نام این روستا «رویین» بوده است.
عباسپور همچنین با اشاره به بررسی‌های میدانی و مستندنگاری‌های صورت گرفته در این روستا، گفت: در بررسی‌های صورت گرفتهٔ تا کنون، مواردی همچون ریخت‌شناسی، نام‌شناسی، معماری خانه‌ها و بناهای باقی مانده، شیوۀ تأمین انرژی، مطالعۀ سنگ قبرهای تاریخی، سفال‌شناسی و برخی موارد دیگر صورت پذیرفت و اطلاعات به دست آمده، مستندسازی و در قالب یک مقاله معرفی شدند.
او در رابطه با پیشینۀ این روستا نیز توضیح داد: چند نشانۀ موجود که طی فرایند بررسی روستای رویین به دست آمد، نشان می‌دهند که پیشینۀ استقرار این روستا، دست‌کم به دوران صفوی برمی‌گردد. مشخص‌ترین نشانه مربوط به درج تاریخ فوت روی برخی قبور بود که همچنان قابل خواندن هستند.
قدیمی‌ترین تاریخی که مستندنگاری شد، مربوط به تاریخ فوت یک زن در جمادی‌الاول سال ۱۱۱۰ قمری است که اواخر دورۀ صفوی را نشان می‌دهد. بر همین اساس و با در نظر گرفتن اینکه چندین گورنوشتۀ صندوقی دیگر نیز در گورستان‌های این روستا وجود دارند که به دلیل فرسایش شدید، در حال حاضر امکان خواندن آنها نیست و همچنین با تطبیق معماری خانه‌های این روستا با الگوهای ساخت خانه‌های مربوط به دیگر روستاهایی که پیشینۀ آنها به دورۀ صفوی برمی‌گردد و در همین منطقه؛ یعنی کوهمره فارس قرار دارند، می‌توان گفت که پیشینۀ استقرار در این روستا، دست‌کم به دورۀ صفویه برمی‌گردد.
این پژوهشگر میراث فرهنگی افزود: مطالعه‌های کتابخانه‌ای و بررسی اسناد تاریخی نشان می‌دهند محدودۀ دشت‌برم و بخشی از کوهمره که این جنگل در آن قرار دارد، در دوران صفوی، رونق قابل توجهی داشته و چهره‌های برجسته‌ای در آن حضور داشته‌اند که نام برخی از آنها در اسناد مرتبط با این دوران، درج شده است.
عباسپور با ارائه جزئیات بیشتری درباره روستای رویین و شیوۀ زیست مردمی که در آن سکونت داشته‌اند، افزود: در بررسی‌های میدانی، علاوه‌بر آنکه موفق به شناسایی محدودۀ مسکونی و دو گورستان این روستا شدیم که در دو طرف یک رودخانۀ فصلی قرار دارد، مجموعه‌ای از بقایای باغ‌های پلکانی آن با مساحت ۲۱ هکتار نیز شناسایی شد. الگوهای تطبیقی نشان دادند احتمالاً اهالی این روستا نیز مانند برخی دیگر از روستاهای صفوی منطقه، علاوه‌بر نگهداری و پرورش دام، به باغداری متکی بر درختان سازگار با اقلیم منطقه از جمله انجیر، آلو، گردو و...
نیز اشتغال داشته‌اند.
او اضافه کرد: در مطالعۀ صورت گرفته، بررسی سفال‌شناسی منطقه نیز انجام پذیرفت. این سفال‌ها نیز ضمن تقویت صفوی بودن روستای رویین نشان دادند که در این روستا سکونت رونق داشته و ساکنان آن از ابزارهای مختلف سفالی با پرداخت‌های سادۀ هنری و همچنین برخی ابزارهای سنگی برای امور روزمرۀ خود، استفاده می‌کرده‌اند.
این پژوهشگر تاریخ و فعال میراث‌فرهنگی در پایان ابراز امیدواری کرد با آغاز فرایند ثبت و معرفی این روستا، بتوان زمینۀ حضور پژوهشگران و همچنین گردشگرانی که علاقه‌مند به سکونت‌گاه‌های روستایی ایران هستند، فراهم شود.
محدودۀ جنگلی دشت‌برم کازرون در منطقۀ کوهمره و در ۳۰ کیلومتری شمال شهر کازرون و در مسیر ارتباطی کازرون به شیراز قرار دارد. تاکنون آثار تاریخی متعددی در این جنگل شناسایی شده که از جملۀ آنها می‌توان به کاروانسرای میان‌کتل، بخشی از بقایای راه شاهی و جادۀ باستانی جنوب، چند گورستان تاریخی، آسیاب‌های قدیمی و چند روستای تاریخی، از جمله روستاهای کلانی، عبدویی، دهدشت، بورنجان، پَرَک، وارَک و دردانه اشاره کرد.
