استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم با تأکید بر اینکه صبر حضرت زینب (س) یک صبر فعالانه و تمدنساز بود، گفت: پیام حضرت زینب (س) یک پیام عقلانی و استوار بر مبانی انسانی و دینی است و نباید به یک پیام احساسی در تاریخ تحریف شود.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، حجت‌الاسلام والمسلمین هادی سروش-استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم-، با تبریک ولادت حضرت زینب(س) اظهار کرد: آنچه از وجود مبارک حضرت زینب (س) بعد از حادثه کربلا معروف و مشهور است و درست هم هست، عنوانی با عنوان «صبر زینبی» است که الگویی شده برای ما و آیندگان که می‌تواند یک الگوی بسیار مهم و دقیق و راهبردی برای همه لحاظ باشد و یک تمدن نوین دینی در دفاع از حق و حقیقت را به همراه داشته باشد.
او افزود: در این رابطه ما باید صبر حضرت زینب (س) را به یک صبر منفعلانه و به یک تحمل کاملاً اثرپذیر از دشمن تقلیل ندهیم. برای این مهم لازم است معنای صبر را به خوبی فهم کنیم و بعد آنچه قرآن شریف در برابر مشکلات و سختی‌ها و فشارها دعوت به صبر کرده، آن صبر را معنا کنیم و به او برسیم.
این استاد حوزه علمیه قم گفت: در رابطه با صبر، علمای ما و عارفان بزرگ، صبر را اینگونه معنا کردند «حبس النفس علی ما یقتضیه العقل و الشرع»؛ صبر این است که انسان به گونه‌ای خود را نگه دارد، به تعبیری خویشتن‌دار باشد که بر مدار عقل و خطوط دین حرکت کند. این معنای صبر است.
حجت‌الاسلام و المسلمین سروش ادامه داد: در قرآن شریف در سوره مبارکه لقمان، بالاترین نقطه صبر و خروجی آن صبر را تعیین فرموده است و آن این است که فرمود "علی ما اصابک ان ذلک من عزم الامور، در مواجهه با حوادث صبر پیشه کنید، خویشتن‌دار باشید. " این خویشتن‌داری اگر به جا و به موقع و به صورت کامل انجام شود، «من عزم الامور» و از کارهای بزرگ است. «عزم الامور» را بزرگان ما مثل علامه طباطبایی معنا کردند به شهامت کسی که در مقابل حوادث، سختی‌ها، ناراحتی‌ها و فشارها خویشتن‌داری می‌کند، در عین شهامتی که دارد و آن شهامت را در وجود خودش محافظت می‌کند؛ این می‌شود از کارهای بزرگ.
او خاطرنشان کرد: ما معتقدیم حضرت زینب(س) یک صبر فعالانه‌ای داشت که به تعبیر قرآن «عزم الامور» بود. شاهد این ادعای ما، حرکت زینب کبری (س) در کوفه و در شام در مواجهه با جامعه غفلت‌زده کوفه و جامعه ظلم‌زده شام است که نمونه‌های قابل توجهی در این سفر کوفه و شام، حضرت زینب (س) در موضوع صبر فعالانه، استقامت پرشور زینب کبری (س) در مقابل مصائب و شهامت آن حضرت را می‌توانیم ردیابی کنیم.
این استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم بیان کرد: صبر وقتی در برابر دشمن به شکلی باشد که قبول شکست از او استفاده نشود و گام در مسیر دشمن از آن صبر استفاده نشود، آن صبر اثرپذیری برای پیروان خود و برای آینده در مقابل دشمن باشد، این صبر، صبر فعالانه و یک استقامت بسیار بزرگ است، ولو دشمن خیری از چیزهای مهمی که آدمی داشته، از انسان گرفته باشد.
حجت‌الاسلام سروش افزود: نمونه‌اش این است که حضرت زینب (س) وقتی در مواجهه با ابن زیاد قرار گرفت و ابن زیاد گفت خدا را شکر که شما را رسوا کرد. حضرت زینب کبری (س) به ابن زیاد گفت «خدا را شکر که ما را از هرگونه آلودگی، خواه آلودگی دینی، آلودگی اخلاقی، آلودگی شخصیتی و آلودگی اجتماعی، همه اینها را شامل می‌شود، خدا را شکر که ما را از هرگونه آلودگی دور داشت و آن رسوایی که شما می‌گویید، آن رسوایی در مورد فاسق است و ما فاسق نیستیم.»
ببینید این صبر فعالانه و شهامتی که از او به مشام می‌رسد، از حضرت زینب کبری(س) است.
او تأکید کرد: پیام حضرت زینب کبری(س) نباید به یک پیام احساسی در تاریخ تحریف شود، چون وقتی پیام به یک پیام احساسی به جامعه عرضه شود، تا وقتی که احساساتی هست، آن پیام دیده و شنیده می‌شود، اما وقتی جامعه، جامعه احساسی نباشد و جامعه تفکر و عقلانیت باشد، به آن پیام توجه خواهد کرد. ما معتقدیم پیام حضرت زینب(س) یک پیام عقلانی و یک پیام استوار بر مبانی انسانی و مبانی دینی است که می‌تواند برای ما همیشه یک الگوی راهبردی و تمدن‌سازی برای همه نسل‌ها باشد.
این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: آن پیام در نگاه حضرت زینب کبری(س) به جامعه و در نگاه حضرت زینب کبری(س) به دستگاه ظلمه است. در رابطه با جامعه، حضرت زینب(س) جامعه غفلت‌زده را، جامعه خواب‌رفته را مذمت می‌کند.
حضرت تلاش می‌کند که جامعه کوفه که یک جامعه غفلت‌زده و یک جامعه خواب‌رفته است که دستگاه ظلم او را به کما برده، او را به هوشیاری و به هوشمندی درآورد. لذا حضرت زینب(س) در کوفه از عظمت اهل بیت(ع) می‌گوید و از کم‌کاری‌ها و از چالش‌های دینی که جامعه کوفه گرفتار آن شد و از حق گذشت و به منافع دنیا توجه کرد، روی این نقاط مهم و راهبردی تأکید می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین سروش افزود: حضرت زینب (س) در خطبه در شام، مواجه با دشمن است؛ جامعه شام، جامعه ظلم است، جامعه تعدی است. در این جامعه حضرت زینب (س) از حق دفاع می‌کند.
در این جامعه حضرت زینب (س) به هیچ عنوان قبول انزلام و ظلم‌پذیری ندارد. وقتی ما به خطبه حضرت زینب سلام‌الله‌علیها مراجعه می‌کنیم، در شهر شام به شکل آشکاری می‌بینیم که حضرت زینب(س) در این شهر ظلم‌زده شام، ظالمی را به نام یزید و دستگاه بنی‌امیه را به محاکمه می‌کشد و صریحاً به او می‌گوید چرا باید خاندان پیامبر(ص) را به بند و زنجیر بکشید.
او تصریح کرد: در آن خطبه در مقابل حاکم جائر مسلمین یعنی یزید بن معاویه، ظالم را معرفی می‌کند، ظلم آن ظالم را از تعدی به خطوط قرمز دین و ظلم در زمینه جامعه و انسان‌ها گوشزد می‌کند. در فراز دیگرش به پایان کار ظالم که بسیار اسفناک است اشاره می‌کند و مهم این است که تظلم‌خواهی می‌کند و می‌گوید «اللهم خذ لنا حقنا ممن ظلمنا و قتلنا» خدایا حق ما را از این ظالم بگیر، انتقام ما را از این ظالم بگیر، خدایا نسبت به خون‌هایی که این ظالم ریخت، خدایا غضبت را بر اینها روا دار.
این جملات حضرت زینب (س) نشان از آن روحیه تظلم‌خواهی، روحیه دفاع از حق و روحیه عدم قبول انزلام و ظلم‌پذیری است که این می‌تواند به عنوان یک الگوی بزرگ راهبردی و تمدنی برای همه جوامع اسلامی، بلکه برای همه بشریت درس مهم باشد.
این استاد فقه و فلسفه حوزه علمیه قم گفت: در بخش دیگر که بسیار قابل توجه و مهم است، این است که حضرت زینب(س) در این حرکت مهم که امروز به عنوان پیام به ما می‌رسد، همه بشریت را که در مواجهه با ظلم قرار می‌گیرند، آن‌ها را به پیروزی نهایی بشارت داده است. آنجا که حضرت زینب(س) به یزید می‌گوید: «فکید کیدک و اسع سعیک»؛ همه فریب‌کاری‌هایی که می‌توانی بکن، هرچه تلاش داری انجام بده، هر کاری از دست تو برمی‌آید بکن، اما به خدا قسم نام ما و گزارش‌های ما از دین و از خدا را نمی‌توانی محو کنی و از بین ببری.
این اشاره به این است که همواره حق ماندنی و پیروز است، گرچه چند صباحی غبار ظلم بر او بنشیند.
