میزان اثرگذاری اوقاف در جامعه و حل مسائل اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد.
به گزارش خبرگزاری ۶۰ثانیه، حجت‌الاسلام والمسلمین شوزب شیری مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد و پاسخگویی به شکایات سازمان اوقاف و امور خیریه، با تأکید بر ضرورت سنجش نتایج اجتماعی برنامه‌های این سازمان گفت: ارزیابی فعالیت‌های اوقاف صرفاً به اجرای برنامه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه میزان اثرگذاری آن‌ها در جامعه و حل مسائل اجتماعی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد.
وی با تشریح پیشینه و سازوکارهای نظارتی در حوزه وقف گفت: سازمان اوقاف از دوره سلجوقیان به بعد دارای دیوان اداری بوده است. هر تشکیلاتی برای بقا و صیانت از خود، در طول تاریخ به ناظران و سازوکارهای نظارتی نیاز داشته و وقف نیز به دلیل جایگاه شرعی و تاریخی خود همواره مورد توجه ناظران بوده است.
مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد سازمان اوقاف در ادامه گفت: وقف از ابتدای شکل‌گیری اسلام، همگام با شریعت اسلامی بوده و علمای بزرگ و افراد عادل، نخستین ناظران بر حسن اجرای موقوفات و حفظ اموال وقفی به شمار می‌رفتند. برخی موقوفات نیز بیش از هزار و 200 سال سابقه دارند.
شیری با اشاره به جایگاه اداره تحقیق در نظارت بر موقوفات گفت: اداره تحقیق از نخستین نهادهای نظارت شرعی بر موقوفات و بقاع متبرکه است که وظیفه بررسی حسن اجرای وقف‌نامه‌ها و انطباق هزینه‌کردها با نیت واقف را برعهده دارد. این نظارت هم بر درآمد موقوفات و هم بر هزینه‌کرد آن‌ها اعمال می‌شود.
این مقام مسئول ادامه داد: در کنار نظارت شرعی، اداره بازرسی به‌عنوان یک واحد دولتی در ساختار سازمان فعالیت می‌کند. پس از تدوین و ابلاغ برنامه‌ها، میزان و نحوه اجرای آن‌ها بررسی می‌شود و همچنین ارزیابی می‌کنیم که برای تحقق صحیح نیات واقفان چه اقداماتی باید انجام شود.
وی با تأکید بر اهمیت شفافیت در عملکرد سازمان اوقاف تصریح کرد: سازمان اوقاف روزگاری سنتی‌ترین دستگاه بود، اما امروز به فضل الهی از سیستمی‌ترین دستگاه‌ها محسوب می‌شود. اطلاعات مورد نیاز برای شفافیت در سامانه جامع بانک اطلاعاتی سازمان قرار دارد و بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های نظارتی از طریق سامانه‌ها انجام می‌شود.
مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد سازمان اوقاف با اشاره به ابزارهای نظارتی و مدیریتی سازمان اظهار کرد: سامانه «بارای» در حوزه حقوقی و بررسی پرونده‌ها، سامانه مزایده املاک و همچنین داشبورد مدیریتی از جمله ابزارهای سازمان برای ارتقای شفافیت هستند. در داشبورد مدیریتی، درآمد و هزینه موقوفات به‌صورت مشخص قابل بررسی است.
شیری صیانت و حفظ موقوفات را از ارکان مهم حوزه بازرسی دانست و گفت: بخش عمده موقوفات در اختیار مردم قرار دارد و سازمان اوقاف وظیفه نظارت و مراقبت از آن‌ها را برعهده دارد. یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های ما این است که اطمینان حاصل کنیم موقوفات حفظ شده و در مسیر صحیح خود قرار دارند.
وی با اشاره به رویکرد اثرمحور در ارزیابی فعالیت‌های این سازمان بیان کرد: یکی از بزرگ‌ترین خدمات سازمان اوقاف در حوزه اجتماعی و کسب‌وکار است. اداره بازرسی براساس سیاست‌های سازمان و مأموریت‌های تعیین‌شده، آثار و نتایج برنامه‌ها را در متن جامعه ارزیابی می‌کند.
مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد سازمان اوقاف افزود: بخش زیادی از نیات واقفان در حوزه‌های فرهنگی و مذهبی است و طرح‌هایی همچون آرامش بهاری، نشاط معنوی و زائران رضوی عمدتاً در مناسبت‌ها و زمان‌های خاص اجرا می‌شوند. در رویکرد جدید ریاست سازمان، اقدامات اثرمحور مورد توجه قرار گرفته است؛ برای نمونه، اخیراً با حمایت از محل وقف، 170 زندانی جرائم غیرعمد آزاد شدند که باید آثار اجتماعی این اقدام نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.
شیری با تشریح نحوه اجرای نظارت‌های میدانی گفت: حسب دستور رئیس محترم سازمان اوقاف و امور خیریه، در شهرستان‌ها حضور پیدا می‌کنیم و با شناسایی آسیب‌ها و بررسی اخبار و اطلاعات، زمینه نظارت دقیق‌تر را فراهم می‌سازیم.
وی در پایان وجود سامانه رسیدگی به شکایات مردمی را از دیگر ابزارهای تقویت اعتماد عمومی دانست و گفت: حوزه بازرسی، حوزه ارزیابی عملکرد است و واحدهای سازمان براساس برنامه‌های ابلاغی مورد نظارت قرار می‌گیرند. در هر یک از 31 استان کشور اداره بازرسی فعال است و بخش عمده فعالیت ما بر پیشگیری و نظارت ستادی متمرکز شده است.
