بازگشت «نون و القلم» به عرصه‌ی نشر؛ اثری خواندنی از جلال آل‌احمد

چاپ چهارم رمان «نون و القلم» اثر ارزشمند جلال آل‌احمد، بار دیگر روانه‌ی بازار کتاب شد. این اثر که نگاهی موشکافانه به مسائل اجتماعی دارد، همچنان مورد توجه مخاطبان قرار دارد.

باز هم «نون و القلم»؛ رمان پرمحتوا و آموزنده‌ی جلال آل‌احمد، با چاپ چهارم خود، فرصتی دوباره برای خوانندگان مشتاق فراهم کرده است. این اثر که توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده، همچنان بعد از گذشت سال‌ها، تازگی و جذابیت خود را حفظ کرده است.

«نون و القلم» یکی از عناوین برجسته در مجموعه‌ی آثار جلال آل‌احمد است. این کتاب در کنار دیگر آثار این نویسنده، همچون «دید و بازدید»، «گزارش‌ها»، «از رنجی که می‌بریم»، «حزب توده سر دو راه»، «زن زیادی»، «هفت مقاله»، «اورازان»، «تات‌نشین‌های بلوک زهرا»، «مدیر مدرسه»، «سرگذشت کندوها»، «جزیره خارک در یتیم خلیج فارس»، «غرب‌زدگی»، «کارنامه سه ساله»، «سنگی بر گوری»، «ارزیابی شتاب‌زده»، «یک چاه و دو چاله»، «در خدمت و خیانت روشنفکران»، «سفر روس»، «خسی در میقات»، «نفرین زمین»، «سفر فرنگ»، «مکالمات (۱۳۴۸-۱۳۴۱)»، «پنج داستان»، «سرائیل، عامل امپریالیسم» و «سفر به ولایت عزرائیل»، مجموعه‌ای ارزشمند و تأمل‌برانگیز را تشکیل می‌دهد.

این رمان اجتماعی که در سال ۱۳۴۰ منتشر شد، با زبانی طنزآمیز، به بررسی مسائل اجتماعی و به تصویر کشیدن دو گونه روشنفکر در جامعه می‌پردازد. میرزا اسدالله، نماد روشنفکرِ شرافتمند و پایبند به اصول، و میرزا عبدالزکی، نمونه‌ی روشنفکرِ منفعت‌طلب، دو شخصیت اصلی این داستان هستند. داستان در بستر تاریخی دوران صفویه روایت می‌شود و به قدرت رسیدن و زوال یک گروه از قلندران را به تصویر می‌کشد که پس از مدتی، با جلب حمایت مردم به قدرت می‌رسند اما دیری نمی‌گذرد که نارضایتی‌ها آغاز می‌شود.

آل‌احمد در این اثر، با نگاهی عمیق به شرایط دهه ۱۳۴۰، به بررسی علل شکست مبارزات اجتماعی علیه استبداد پرداخته است. «نون و القلم» با ساختار «پیش‌درآمد»، «هفت مجلس» و «پس‌دستک»، خواننده را با خود همراه می‌کند و به تفکر وا می‌دارد.

در بخشی از این کتاب می‌خوانیم:

«حسن آقا» گفت: «من چه می‌دانم میرزا. هر‌کسی یک تکلیفی دارد. تو آدمی هستی عاقل و بالغ. سواد و تجربه‌ات هم خیلی بیش از آنهاست که آدمی مثل من بتواند برایت تکلیف مشخص کند. تکلیف من و برادرهایم این است که شده به قیمت از دست دادن تمام این املاک، جانمان را حفظ کنیم.»

«میرزا اسدالله» پرید وسط حرف «حسن آقا» و گفت: «اینکه نشد. آن‌وقت از کجا زندگی می‌کنید؟ تو که می‌دانی دفاع از مال و جان در حکم جهاد است.»

«حسن آقا» گفت: «نه میرزا. آن‌وقت‌ها گذشت که می‌گفتند اگر کسی به‌خاطر مالش کشته بشود شهید است. این اعتقاد را آدم‌های نوکیسه از خودشان درآورده‌اند. مال دنیا آن‌قدرها ارزش ندارد که خون آدم پایش بریزد. این روزها کسی شهید است که به‌خاطر ایمانش شهید بشود و به‌خاطر ایمانش مالش را فدا کند. پدرم آن کار را کرد و ما این کار را می‌کنیم.»

چاپ چهارم این کتاب با ۲۰۰ صفحه و شمارگان هزار نسخه، در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.