کتاب «مردان و رجزهایشان» اثر سید مهدی شجاعی، با گردآوری و شرح رجزهای شهدای کربلا، روایتگر عزت نفس و ایمان راسخ یاران امام حسین(ع) در صحنه نبرد است.
«مردان و رجزهایشان» شاهکاری از قلم توانای سید مهدی شجاعی، کتابی وزین در حوزه متون آیینی است که اولین بار در سال ۱۳۸۶ منتشر شد. این اثر ارزشمند، مجموعه رجزهای حماسی و ایمانگونه شهدای کربلا در روز عاشورای حسینی را در خود جای داده و توسط نویسنده جمعآوری و ترجمه شده است. در کنار متن و ترجمه این رجزهای الهامبخش، شرح حال مختصری از صاحبان آنها نیز آورده شده تا خواننده با سوابق و جایگاه این ستارگان هدایت آشنا شود.
**رجز، نشانه جایگاه معنوی**
مقدمه این کتاب، به قلم سید ابوالقاسم حسینی (ژرفا)، به بررسی علمی رجز از دو منظر لغوی و اصطلاحی پرداخته است. در بخشی از این مقدمه میخوانیم: «رجزخوانی در میدان جنگ، عملی ویژه برای خواص و بزرگان جامعه بود و عوام کمتر به این عرصه وارد میشدند.»
**افتخار کربلا، اتحاد خواص و عوام**
یکی از افتخارات سپاه امام حسین(ع) در کربلا، این بود که رجزهایی از هر دو گروه، یعنی خواص و عوام، روایت شده است. این نشان از این دارد که تمام آنچه در یاران خاص حضرت مایه افتخار بود، ریشه در ارزشهای معنوی و شرافت روح آنها داشت و همه متقیان و پیروان ولایت، چه از خواص و چه از عوام، در این فضیلت شریک بودند. در مقابل، تاریخ عاشورا گواهی نمیدهد که لشکریان یزید، در ذکر اهداف خود به رجزی متوسل شده باشند.
**چهرههای تابناک عاشورا در رجزها**
سید مهدی شجاعی در «مردان و رجزهایشان»، زندگی مختصر و رجزهای شورانگیز شخصیتهای برجستهای چون قمر بنیهاشم، حضرت عباس بن علی (ع) و سه برادر بزرگوارش: عبدالله، عثمان و جعفر؛ عون و محمد، فرزندان عبدالله جعفر طیار و حضرت زینب (س)؛ عبدالله و عبدالرحمن غفاری؛ عمر بن خالد صیداوی؛ عبدالله بن مسلم بن عقیل؛ بریر؛ ابن وهب؛ سوید بن عمرو؛ حبیب بن مظاهر؛ حر بن یزید ریاحی؛ و قاسم بن الحسن (ع) و بسیاری دیگر را به تصویر کشیده است.

سیدمهدی شجاعی در ویدیوی زیر، بخشی از این کتاب ارزشمند را بازخوانی کرده است.