اهلبیت (ع) با بصیرت و شجاعت، پیام نهضت عاشورا را از میدان شهادت به صحنه روایت منتقل کردند و با تبیین روشنگرانه، حقیقت کربلا را برای نسلها زنده نگاه داشتند.
عاشورا صرفاً با شهادت امام حسین (ع) به پایان نرسید، بلکه از همان لحظه، فصل تازهای از این نهضت آغاز شد. تا ظهر عاشورا، میدان، عرصه نبرد و ایثار بود و حقیقت در خون شهیدان متجلی شد. اما پس از آن، رسالتی عظیم بر دوش اهلبیت (ع) قرار گرفت؛ رسالتی برای رساندن پیام این خونها به گوش تاریخ، تا حقیقت در میان غوغای تبلیغات اموی گم نشود.
پس از شهادت امام (ع)، دشمن گمان میکرد با خاموش شدن صدای شمشیرها، قیام نیز پایان یافته است. اما آنچه آنان از دیدن آن عاجز بودند، انتقال پرچم نهضت از میدان شهادت به میدان روایت بود. کاروان اسیران، حاملان پیام عاشورا شدند؛ کسانی که باید حقیقت این واقعه را بازگو میکردند و چهره واقعی ظلم را برای مردم آشکار میساختند.
در این میان، امام سجاد (ع) نقشی محوری ایفا کردند. خطبههای روشنگرانه ایشان در کوفه و شام، فضای تبلیغاتی حکومت اموی را در هم شکست. آنان با شجاعت و بصیرت، ماجرای کربلا را از یک شورش به ظاهر شکستخورده، به یک افشاگری حقیقت تبدیل کردند و وجدان جامعه اسلامی را بیدار نمودند.
این مرحله از نهضت، نمونهای درخشان از «جهاد تبیین» در تاریخ اسلام است. اگر کربلا تنها در همان میدان نبرد باقی میماند، شاید در لابهلای روایتهای تحریفشده گم میشد. اما روایتگری اهلبیت (ع) اجازه نداد خون شهیدان به فراموشی سپرده شود و پیام عدالتخواهی و مقابله با ظلم برای نسلها باقی ماند.
از این رو، عاشورا تنها یک حادثه تاریخی نیست، بلکه جریانی زنده در طول تاریخ است. خون حسین (ع) در میدان شهادت جاری شد و زبان امام سجاد (ع) آن را به تاریخ رساند. این پیوند میان شهادت و روایت، راز ماندگاری کربلاست؛ پرچمی که در آن روز از دست شهیدان به دست راویان حقیقت سپرده شد تا همیشه برافراشته بماند.
این سیره و روش در میان سایر اهلبیت وحی (ع) نیز ادامه یافت. آنان به خوبی میدانستند که زنده ماندن پیام کربلا، ضامن بیداری امت در طول تاریخ است. لذا در کنار زنده نگه داشتن یاد و مصیبت امام حسین (ع) و تشویق به گریه و عزاداری، میدان تبیین را نیز رها نکردند. یکی از مهمترین جلوههای این تبیین در قالب زیارتنامههایی که از سوی امامان معصوم (ع) تعلیم داده شد، بروز یافت؛ زیارتهایی چون زیارت عاشورا، زیارت وارث و زیارت حضرت اباالفضل العباس (ع) که از امام باقر (ع) و امام صادق (ع) نقل شدهاند. این متون صرفاً برای عرض سلام و ادب نیستند، بلکه متونی عمیق و معرفتیاند که در آنها مرز میان حق و باطل و جبهه ولایت و دشمنان آن به روشنی ترسیم شده است.
در کنار این زیارتها، اهلبیت (ع) با بیان احادیث و یادآوری مصیبت کربلا نیز دلها را به حقیقت عاشورا پیوند میدادند. نمونه روشن آن حدیث معروف «ابن شبیب» از امام رضا (ع) است که در آن جایگاه ماه محرم و مصیبت امام حسین (ع) تبیین شده و گریه بر آن حضرت به عنوان پیوندی آگاهانه با جبهه حق معرفی میشود. این جریان معرفتی در طول تاریخ ادامه یافت تا به عصر امام دوازدهم، حضرت حجت بن الحسن (عجل الله تعالی فرجه) رسید؛ آنجا که در فرهنگ انتظار نیز کربلا حضوری زنده دارد و در روایات آمده است که شعار یاران آن حضرت «یا لثارات الحسین» خواهد بود، گویی نهضت عاشورا جریانی است که از کربلا آغاز شد و تا برپایی عدالت نهایی در جهان امتداد یافته است.
از گودال قتلگاه تا خیمه ظهور؛ شعار «یا لثارات الحسین» ملائک در عصر ظهور
منبع: تسنیم
