استاد ایرج، پهلوان آواز ایران، به ملکوت اعلی پیوست

حسین خواجه امیری، ملقب به «ایرج» و ملقب به پهلوان آواز ایران، در سن ۹۴ سالگی پس از سال‌ها خدمت به موسیقی اصیل ایرانی، چشم از جهان فرو بست.

حسین خواجه امیری، ملقب به «ایرج»، خواننده نامدار موسیقی ایرانی که مدتی در بستر بیماری بود، روز چهارشنبه ۲۱ مرداد ماه در سن ۹۴ سالگی دار فانی را وداع گفت. خانه موسیقی ایران نیز با صدور اطلاعیه‌ای، درگذشت این هنرمند برجسته را تایید کرده است.

زنده یاد ایرج که به «پهلوان موسیقی ایران» نیز شناخته می‌شد، یکی از توانمندترین هنرمندان موسیقی کلاسیک ایرانی در دوران معاصر بود. او در دهه‌های گذشته به عنوان یکی از موثرترین چهره‌ها در ارائه سبکی متفاوت از آوازی شناخته می‌شد و در این زمینه آثار پرمخاطبی را خلق کرد.

این هنرمند فقید در یازدهم دی ماه سال ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز دیده به جهان گشود. پدربزرگ وی از خوانندگان سرشناس دوران ناصرالدین شاه قاجار بود.

حسین (ایرج) پس از اتمام تحصیلات ابتدایی به تهران عزیمت کرد و در سال ۱۳۲۶ به مکتب استاد ابوالحسن صبا پیوست. پس از مدتی نیز در دانشکده افسری مشغول به تحصیل شد و شب‌های جمعه با ارکستر «محمد بهارلو» به اجرای برنامه می‌پرداخت.

ایرج درباره دوران کودکی خود گفته است: «از هفت سالگی هنر موسیقی را از پدرم آموختم و علاقه‌مند شدم. در واقع پدرم نخستین معلم من بود. آن زمان در خالدآباد نطنز زندگی می‌کردیم و پس از پایان تحصیلات ابتدایی به تهران آمدم و در دبیرستان نظام تحصیل کردم و در دانشکده افسری، افسر شدم اما بعدها تقاضای بازنشستگی داشتم چرا که هنر را بیش از شغلم دوست می‌داشتم.»

مرحوم خواجه امیری در سال ۱۳۳۶ به برنامه «گل‌ها» به مدیریت داوود پیرنیا راه یافت. نخستین حضور او در رادیو گل‌ها، برنامه برگ سبز شماره ۴۳ در دستگاه شور بود و سپس در بیش از ۲۰۰ برنامه گل‌ها به اجرای آواز پرداخت.

این هنرمند علاوه بر اجرای برنامه‌های مختلف رادیویی، به خوانندگی ترانه و آواز برای فیلم‌های فارسی نیز همت گماشت و بازیگران بسیاری لب‌خوانی ترانه‌های وی را بر عهده داشتند. خوانندگی ایرج برای حدود ۱۰۵ فیلم سینمایی، شهرت فراوانی برای او به ارمغان آورد.

زنده یاد ایرج طی دهه‌های متمادی فعالیتش در عرصه موسیقی، چندین آلبوم منتشر کرد که از آن جمله می‌توان به «نیاز»، «پرنده»، «بزم عاشقان»، «قصه زندگی»، «بخوان بامن»، «مثنوی خوانی»، «قصه زندگی»، «سنگ صبور» و تعدادی دیگر اشاره کرد.

همکاری با هنرمندانی چون پرویز یاحقی، اسدالله ملک، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، حسن کسایی، لطف الله مجد، علی تجویدی، رضا ورزنده، منصور صارمی، محمد موسوی، احمد عبادی، حسن ناهید، انوشیروان روحانی، همایون خرم، حبیب‌الله بدیعی از جمله فعالیت‌های ارزشمند است که در کارنامه هنری مرحوم حسین خواجه امیری به چشم می‌خورد.

به گفته بسیاری از کارشناسان حوزه موسیقی، ایرج از خواننده‌های صاحب سبک ایران بود و صدایش از معدود صداهای شش‌دانگ به شمار می‌رفت؛ صدایی که ارتفاع و حجم آن بسیار بالاست و امکان اجرای محدوده صوتی بالایی را در نت‌های بسیاری فراهم می‌کرد که خوانندگان معمولی از پس آن برنمی‌آیند.

منبع: تسنیم