در پی اقدامات خصمانه آمریکا و همپیمانانش علیه جمهوری اسلامی ایران، قیمت بنزین در ۱۲۸ کشور جهان به طرز چشمگیری افزایش یافته و موجبات نگرانیهای اقتصادی را فراهم آورده است.
با توجه به دادههای موجود، قیمت بنزین در ۱۲۸ کشور جهان از زمان آغاز تنشها در منطقه خاورمیانه، با افزایش بیسابقهای مواجه شده است و این امر، زنجیرهای از بحرانهای اقتصادی را به راه انداخته است.
در برخی از کشورها، قیمت سوخت در مدت زمان کوتاهی بیش از دو برابر شده و به رکوردهای تاریخی رسیده است. این افزایش قیمت، که ناشی از اخلال در جریان نفت از تنگه هرمز بهعنوان مهمترین گلوگاه انرژی جهان است، اقتصادهای وابسته به سوخت در آسیا و آفریقا را تحتتأثیر قرار داده است.
آسیا، بهویژه منطقه جنوب شرقی، کانون اصلی این افزایش قیمتها بوده است. کشور میانمار با ثبت رشدی خیرهکننده به میزان ۱۰۱ درصد، بیشترین افزایش قیمت بنزین را تجربه کرده است. پس از آن، فیلیپین و مالزی قرار دارند و نیمی از ۱۰ کشور با بیشترین افزایش قیمت در این منطقه واقع شدهاند.
کارشناسان، وابستگی کامل این کشورها به واردات نفت از طریق تنگه هرمز و فقدان ذخایر انرژی داخلی را عامل اصلی این آسیبپذیری دانستهاند.
در قاره آفریقا نیز، کشورهایی مانند زیمبابوه، تانزانیا و مالاوی شاهد افزایش بیش از ۳۰ درصدی قیمت سوخت بودهاند. این در حالی است که حتی اقتصادهای بزرگی مانند ایالات متحده آمریکا نیز از این شوک در امان نمانده و قیمت بنزین در این کشور ۳۵ درصد افزایش یافته است.
پیامدهای این افزایش قیمت، تنها به گرانی سوخت محدود نمیشود، بلکه زنجیره تأمین مواد غذایی جهانی را نیز نشانه گرفته است. از آنجایی که انرژی (نفت و گاز) در تولید کودهای شیمیایی نقش کلیدی دارد، افزایش بهای نفت مستقیماً هزینه تولید کود را افزایش داده و این امر، در نهایت به افزایش قیمت مواد غذایی در آیندهای نزدیک منجر خواهد شد.
نکته نگرانکننده این است که در مناطقی با درآمد پایین که وابستگی زیادی به واردات انرژی دارند، این جهش قیمت، فشار سنگینی بر خانوارها و کسبوکارها وارد میکند.
