هشدار نوبلیست اقتصاد درباره‌ی عواقب خطرناک تنش‌ها در تنگه‌ی هرمز

یک اقتصاددان برجسته، نسبت به پیامدهای مخرب بسته‌شدن تنگه‌ی هرمز بر اقتصاد جهانی هشدار داد و بر ضرورت حفظ ثبات در منطقه تأکید کرد.

به گزارش خبرنگاران اقتصادی، «پل کروگمن» اقتصاددان برجسته و برنده‌ی جایزه‌ی نوبل، با اشاره به تنش‌های اخیر در منطقه و احتمال بسته‌شدن تنگه‌ی هرمز، نسبت به عواقب وخیم این موضوع برای اقتصاد جهانی هشدار داد. وی در مقاله‌ای با بررسی تأثیرات احتمالی این بحران، بر لزوم حفظ آرامش و اجتناب از هرگونه اقدامی که منجر به بی‌ثباتی شود، تأکید کرد.

کروگمن با اشاره به این که تنگه‌ی هرمز، مسیر حیاتی عبور ۲۰ درصد از نفت جهان است، هشدار داد که بسته‌ماندن این تنگه می‌تواند پیامدهای بسیار جدی برای اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد و رکود اقتصادی را تشدید کند.

وی با اشاره به هشدارهای صندوق بین‌المللی پول درباره‌ی کندی رشد اقتصادی جهانی، تأکید کرد که این نهاد، احتمالاً شدت اثرات بحران تنگه‌ی هرمز را دست‌کم گرفته است و افزود: اگر بسته‌ماندن تنگه برای مدت طولانی ادامه یابد، وقوع یک رکود کامل جهانی بیش از پیش محتمل خواهد بود.

کروگمن با اشاره به روش‌های تحلیل اقتصادی رایج، توضیح داد که اغلب پیش‌بینی‌ها با تمرکز بر قیمت نفت و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی انجام می‌شود، اما واقعیت این است که باید ابتدا محدودیت‌های عرضه فیزیکی نفت را در نظر گرفت. وی توضیح داد: وقتی عرضه کاهش می‌یابد، جهان مجبور خواهد شد مصرف نفت را کاهش دهد که این امر غالباً از طریق رکود اقتصادی حاصل می‌شود.

کروگمن سه راه اصلی کاهش مصرف نفت را برشمرد:

1. جایگزینی منابع انرژی دیگر به‌جای نفت، که در کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست.

2. تغییر رفتارهای اقتصادی پرمصرف.

3. کاهش کلی فعالیت‌های اقتصادی، یعنی مصرف و تولید کمتر که در نتیجه‌ی رکود جهانی رخ می‌دهد.

وی با اشاره به بحران‌های نفتی گذشته، تأکید کرد که بخش بزرگی از کاهش مصرف موردنیاز از طریق رکود جهانی ایجاد شده است. بنابراین، اگر قیمت نفت به‌اندازه کافی برای ایجاد رکود جهانی پیش‌بینی نشود، تحلیلگران قیمت‌ها را دست‌کم گرفته‌اند.

کروگمن با اشاره به بحران نفت پس از جنگ یوم کیپور در سال ۱۹۷۳، که در آن زمان مصرف جهانی نفت ۱۷.۵ درصد کمتر از روند پیش از آن بود و رشد اقتصادی جهانی نیز ۷.۵ درصد پایین‌تر از روند پیش‌بینی‌شده قرار گرفت، هشدار داد که در صورت تکرار چنین وضعیتی، رشد اقتصادی جهان در دو سال آینده صفر یا منفی خواهد بود.

وی همچنین به عوامل کاهش‌دهنده‌ی آثار بحران اشاره کرد، از جمله احتمال توافق برای بازگشایی تنگه، کاهش وابستگی نسبی اقتصاد جهان به نفت نسبت به دهه‌ی ۱۹۷۰ و دسترسی به منابع انرژی جایگزین در میان‌مدت.

با این حال، کروگمن نتیجه گرفت که بسیاری از تحلیلگران هنوز درباره‌ی اثرات طولانی‌مدت بسته ماندن تنگه‌ی هرمز بیش از حد خوش‌بین هستند. وی تأکید کرد که قیمت نفت در صورت ادامه‌ی بسته بودن تنگه، به سطحی می‌رسد که اثرات مخرب اقتصادی قابل‌توجهی ایجاد کند.

منبع: تسنیم