صنعت فرش دستباف ایران با وجود چالشهای فراوان، نیازمند اتخاذ تدابیر فوری برای احیای جایگاه خود در بازارهای جهانی است. رفع موانع صادراتی و حمایت همهجانبه از بافندگان، از جمله اقدامات حیاتی برای حفظ این میراث گرانبها است.
صنعت فرش دستباف ایران که زمانی با افتخار در صدر بازارهای جهانی میدرخشید، اکنون با چالشهای بزرگی روبهرو است. کاهش چشمگیر صادرات این محصول ارزشمند (از یک میلیارد دلار به ۳۰ میلیون دلار) و نزول به رتبه پنجم جهانی، زنگ خطر را برای این هنر-صنعت اصیل به صدا درآورده است. این بحران ناشی از تحریمهای ظالمانه و همچنین برخی محدودیتهای داخلی بوده است که به بهانههای مختلف، گریبانگیر تولیدکنندگان و صادرکنندگان شده است.
برای حفظ این میراث گرانبها که نماد اقتصاد مقاومتی و معیشت روستاییان زحمتکش است، حذف موانع قانونی صادرات و حمایت مالی و بیمهای از بافندگان، امری ضروری است. این صنعت، نهتنها یک منبع درآمد ارزی قابلتوجه به شمار میرود، بلکه نقش مهمی در حفظ هویت ملی و پاسداشت فرهنگ و هنر ایرانی دارد.
رئیس اتاق تعاون استان تهران، با اشاره به این موضوع، تأکید میکند که تحریمهای خارجی و همچنین برخی سیاستهای داخلی، ضربات سنگینی به صادرات و تولید فرش دستباف وارد کرده است. بر اساس آمار، صادرات فرش دستباف ایران که پیش از تحریمها به حدود ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار در سال میرسید، اکنون به حدود ۳۰ میلیون دلار کاهش یافته است. این کاهش، نشاندهنده لزوم تجدیدنظر در سیاستها و اتخاذ رویکردی حمایتی برای بازگرداندن این جایگاه است.
بحران فعلی، تنها به بازارهای صادراتی محدود نمیشود. مشکلات دسترسی به اینترنت، منابع بانکی و شبکههای بازاریابی نیز باعث شده است که حتی بازار داخلی نیز تحت تأثیر قرار گیرد و فرش ایرانی به دلیل مشکلات اقتصادی از سبد خرید خانوارها خارج شود. کاهش فروش داخلی و خارجی، موتور تولید را به کندی کشانده و زنجیره ارزش این صنعت فاخر را با خطر جدی مواجه کرده است.
فرش دستباف ایران، با دارا بودن همه مؤلفههای اقتصاد مقاومتی شامل اشتغال پایدار، افزایش توان صادرات، حفظ هنر و فرهنگ ملی و ایجاد فرصت اقتصادی برای بانوان توانمند و روستاییان، نیازمند حمایت فوری دولتمردان و تصمیمگیران اقتصادی است.
اقدامات پیشنهادی برای برونرفت از این بحران شامل حذف موانع و تحریمهای داخلی، تسهیل دسترسی به بازارهای بینالمللی، تشویق خرید داخلی و حمایتهای بیمهای و مالی از بافندگان است. در غیر این صورت، این میراث هنری و صنعتی که ایران را به عنوان برند جهانی فرش دستباف مشهور کرده، با خطر جدی مواجه خواهد شد و نسلهای آینده ایرانیان ممکن است با وداعی تلخ با این هنر و صنعت تاریخی روبهرو شوند.
منبع: تسنیم
