حمایت قاطع قانون از کارگران: تفاوت احکام مراجع حل اختلاف در اخراج موجه و غیرموجه

قانون کار با حمایت از حقوق کارگران، اخراج غیرموجه را محکوم و بازگشت به کار و پرداخت حقوق معوقه را الزامی می‌داند.

یکی از دغدغه‌های اصلی قشر زحمتکش کارگر در بازار کار، نگرانی از بیکاری ناگهانی و اخراج‌های بی‌اساس است. بسیاری از کارفرمایان با بهانه‌تراشی‌های مختلف و ایجاد شرایط سخت، سعی در حذف نیروی کار دارند. در این شرایط، آگاهی از حقوق قانونی می‌تواند سدی محکم در برابر این‌گونه بی‌عدالتی‌ها باشد.

وحید حاجی‌زاده، کارشناس روابط کار، با تشریح قوانین اخراج، به این پرسش پاسخ داد که آیا کارفرما در صورت اخراج بدون دلیل، موظف به پرداخت خسارت خاصی علاوه بر حقوق معوقه است یا خیر؟

این کارشناس تأکید کرد: در اخراج موجه، کارگر مستحق دریافت «مزایای سنوات» است و در اخراج غیرموجه، حکم «بازگشت به کار» همراه با دریافت حقوق معوقه از تاریخ اخراج تا بازگشت صادر می‌شود.

حاجی‌زاده اظهار کرد: بر اساس قانون کار، برای جبران ضرر و زیان‌های معنوی یا دیگر موارد، خسارت خاصی تحت عنوان «خسارت اخراج» پیش‌بینی نشده است. اما مراجع حل اختلاف با توجه به شرایط اخراج، دو حکم متفاوت صادر می‌کنند که هر کدام حقوق مالی مشخصی برای کارگر به همراه دارد.

وی افزود: اگر مراجع رسیدگی‌کننده، اخراج کارگر را «موجه» تشخیص دهند (یعنی کارفرما دلیل قانونی و مستندی برای اخراج داشته باشد)، طبق قانون، به ازای هر سال سابقه کار، معادل ۳۰ روز حقوق پایه تحت عنوان «مزایای سنوات خدمت» به کارگر تعلق می‌گیرد. این مبلغ در واقع جبران‌کننده زحمات سال‌ها کار است و کارگر دیگر به شغل بازنمی‌گردد.

کارشناس روابط کار با تأکید بر حمایت قانون از کارگران در موارد اخراج‌های بی‌اساس خاطرنشان کرد: اما در اکثر پرونده‌هایی که کارفرمایان بدون دلیل موجه و تنها به بهانه‌های واهی نیروی کار را اخراج می‌کنند، مراجع حل اختلاف اخراج را «غیرموجه» تشخیص می‌دهند. در این حالت، حکم صادره «بازگشت به کار» است.

حاجی‌زاده تصریح کرد: کارگر اخراج‌شده نه‌تنها به کار خود بازمی‌گردد، بلکه کارفرما موظف است تمام «حق‌السعی» (حقوق و دستمزد) کارگر را از تاریخ اخراج تا تاریخ بازگشت مجدد به کار، به او پرداخت کند. این یعنی کارفرما نمی‌تواند با اخراج بی‌دلیل، از پرداخت حقوق ماه‌ها کارکرد کارگر شانه خالی کند.

در پایان، کارشناس روابط کار به کارفرمایانی که قصد تضییع حقوق کارگران را دارند هشدار داد که نظام حقوقی ایران، به‌ویژه در تشخیص عدم توجیه اخراج‌های بی‌دلیل، کاملاً به نفع کارگر عمل می‌کند و کارفرما را ملزم به جبران کامل خسارات مالی ناشی از بیکاری می‌کند. همچنین از کارگران خواسته شد در صورت مواجهه با اخراج‌های بی‌دلیل، با مراجعه به شوراهای حل اختلاف و ارائه مدارک، از حقوق قانونی خود دفاع کنند.

منبع: تسنیم