«کالابرگ» ۹۹۶ هزار میلیاردی در بودجه؛ شفافیت منابع، کلید موفقیت طرح

با قرار گرفتن طرح کالابرگ الکترونیک در ردیف بودجه سال ۱۴۰۵، پرسش کلیدی درباره نحوه تأمین منابع مالی این طرح مطرح شده است؛ مسئله‌ای که شفافیت در آن، انسجام سیاست‌گذاری اقتصادی را تضمین می‌بخشد.

با استقرار طرح کالابرگ الکترونیک در قالب قانون بودجه سال ۱۴۰۵، این سیاست حمایتی وارد مرحله‌ای نوین و شفاف‌تر شده است. در ساختار جدید، سازمان برنامه و بودجه مسئولیت تأمین منابع، تخصیص اعتبار و زمان‌بندی پرداخت‌ها را بر عهده گرفته و بانک مرکزی صرفاً در چارچوب تکالیف قانونی همکاری خواهد داشت.

در جدول ۱۴ قانون بودجه ۱۴۰۵، ردیفی مستقل به مبلغ ۹۹۶ هزار میلیارد تومان برای این طرح در نظر گرفته شده است که نشان از عزم جدی دولت برای تبدیل آن به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های معیشتی دارد. با این حال، پرسش اساسی پیرامون نحوه تأمین منابع مالی این طرح است.

تحلیل‌های اقتصادی نشان می‌دهد که تأمین کامل منابع از محل بودجه عمومی، مسئولیت را در حوزه سیاست مالی شفاف ساخته و از فشارهای احتمالی بر سیاست پولی جلوگیری می‌کند. در نقطه مقابل، تأمین بخشی از منابع از کانال‌هایی مانند مابه‌التفاوت نرخ ارز یا منابع خارج از بودجه شفاف، می‌تواند منجر به تداخل میان سیاست‌های مالی و پولی شود.

تجربه سال‌های گذشته حاکی از آن است که در شرایط کسری منابع، هزینه‌های حمایتی اغلب به سمت پایه پولی سوق یافته و به افزایش نقدینگی و تشدید تورم منجر شده است. این امر مستقیماً قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و اثر حمایتی کالابرگ را خنثی می‌کند، در نتیجه دولت ناگزیر به افزایش رقم کالابرگ شده و این چرخه تکرار می‌شود.

از این رو، دو رویکرد برای تأمین منابع کالابرگ قابل تصور است: نخست، تأمین کامل از محل بودجه و پذیرش آثار احتمالی بر کسری بودجه؛ دوم، استفاده از ظرفیت‌هایی نظیر اصلاح سیاست‌های ارزی برای پوشش بخشی از هزینه‌ها. آنچه از نگاه کارشناسان اهمیت دارد، انتخاب یک مسیر شفاف و پرهیز از مدل‌های مبهم است، زیرا تعریف همزمان منابع در دو حوزه مالی و پولی، انسجام سیاست‌گذاری اقتصادی را تضعیف می‌کند.

علاوه بر این، افزایش انتظارات عمومی درباره رشد مبلغ کالابرگ یا گسترش دامنه مشمولان، متغیری مهم در معادله تأمین منابع محسوب می‌شود. تجربه نشان داده است که وعده‌های معیشتی بدون پشتوانه منابع پایدار، سیاست‌گذار پولی و مالی را در معرض تصمیم‌های پرهزینه قرار می‌دهد.

اکنون، با تبدیل کالابرگ الکترونیک به یک ردیف رسمی ۹۹۶ هزار میلیاردی در بودجه ۱۴۰۵، آزمونی حیاتی پیش روی سیاست‌گذاران اقتصادی قرار گرفته است. موفقیت این طرح نه تنها به میزان منابع تخصیص یافته، بلکه به شفافیت در شیوه تأمین و هماهنگی کامل میان سیاست‌های مالی و پولی بستگی دارد.

منبع: تسنیم