هشدار در مورد تشدید بحران اقتصادی جهان؛ جنگ خاورمیانه، تورم و رکود را به همراه دارد

مؤسسه پترسون درباره تبعات ادامه جنگ در خاورمیانه و افزایش قیمت انرژی هشدار داد و پیش‌بینی کرد که این روند منجر به کاهش رشد اقتصاد جهانی و افزایش تورم در بسیاری از کشورها خواهد شد.

مؤسسه اقتصاد بین‌الملل پترسون (PIIE) در تازه‌ترین گزارش خود هشدار داد که تداوم جنگ در خاورمیانه و جهش قیمت انرژی می‌تواند رشد اقتصادی جهان را به طور محسوسی کاهش داده و موج جدیدی از تورم را در بسیاری از کشورها ایجاد کند. این گزارش دو سناریو را بررسی کرده که در هر دو، اقتصاد جهانی با رشد کمتر و تورم بالاتر نسبت به پیش‌بینی‌های قبلی روبه‌رو می‌شود.

در سناریوی نخست، قیمت نفت برای یک سال به حدود ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش می‌یابد و همزمان قیمت ال‌ان‌جی، فرآورده‌های نفتی و کودهای شیمیایی نیز جهش می‌کند. در سناریوی دوم، این شوک انرژی برای سه سال ادامه پیدا می‌کند که پیامدهای اقتصادی آن به مراتب گسترده‌تر خواهد بود.

اقتصاددانان پترسون معتقدند کشورهایی که وابستگی بیشتری به واردات نفت، گاز و کودهای شیمیایی خاورمیانه دارند، بیشترین آسیب را خواهند دید. در این میان، اقتصادهای نوظهور بیش از اقتصادهای پیشرفته تحت فشار قرار می‌گیرند، چرا که افزایش قیمت کودهای شیمیایی تولیدات کشاورزی را کاهش داده و فشار تورمی را تشدید می‌کند.

این گزارش نشان می‌دهد تولید ناخالص داخلی چین در سال ۲۰۲۶ می‌تواند حدود ۱.۸ درصد کمتر از حالت عادی باشد. اگرچه چین منابع داخلی قابل توجهی در حوزه انرژی و کودهای شیمیایی دارد، اما کاهش رشد اقتصاد جهان و افت تقاضا برای صادرات این کشور، اثر منفی قابل توجهی بر فعالیت اقتصادی آن خواهد گذاشت.

در مقابل، آمریکا یکی از اقتصادهایی است که کمترین آسیب را از شوک انرژی متحمل می‌شود. با این حال، پژوهشگران برآورد کرده‌اند تولید ناخالص داخلی آمریکا نیز حدود ۱.۲ درصد پایین‌تر از سطح مورد انتظار قرار گیرد. بخش‌های حمل‌ونقل، کشاورزی و صنایع تولیدی بادوام از جمله حوزه‌هایی هستند که بیشترین فشار را تجربه خواهند کرد.

این ارزیابی در شرایطی منتشر شده که نگرانی‌ها درباره بازار انرژی همچنان رو به افزایش است. قیمت نفت در روزهای اخیر بار دیگر افزایش یافته و تحلیلگران نسبت به کمبود عرضه و اختلال در مسیرهای صادرات انرژی هشدار داده‌اند. همزمان سازمان همکاری و توسعه اقتصادی نیز اعلام کرده است که طولانی شدن جنگ می‌تواند رشد اقتصاد جهان را به سطوحی نزدیک به بحران‌های بزرگ اقتصادی گذشته کاهش دهد و بانک‌های مرکزی را ناچار به حفظ نرخ‌های بهره بالا کند.

پژوهشگران اندیشکده پترسون در جمع‌بندی گزارش خود تأکید کرده‌اند که جنگ خاورمیانه تنها یک شوک نفتی نیست، بلکه از طریق افزایش هزینه انرژی، کودهای شیمیایی، حمل‌ونقل و تجارت جهانی به بخش‌های مختلف اقتصاد سرایت می‌کند. به گفته آنان، در صورت تداوم این بحران، کشورهای در حال توسعه و واردکنندگان بزرگ انرژی بیشترین آسیب را متحمل خواهند شد و خطر بازگشت رکود تورمی در اقتصاد جهان افزایش می‌یابد.