در حالی که توافق اولیهای برای پایان جنگ علیه ایران حاصل شده است، کارشناسان هشدار میدهند که انتظار کاهش سریع قیمتها در آمریکا نباید داشت و فشار اقتصادی همچنان ادامهدار خواهد بود.
پس از دستیابی به یک توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، این پرسش مطرح شده است که قیمت بنزین، مواد غذایی، بلیت هواپیما و سایر کالاهایی که در جریان این درگیری گران شدند، چه زمانی کاهش خواهند یافت. کارشناسان میگویند نباید انتظار کاهش سریع قیمتها را داشت. به گفته اقتصاددانان و تحلیلگران صنایع مختلف، حتی پس از آنکه جریان انتقال نفت از خاورمیانه از سر گرفته شود، ممکن است مدتی طول بکشد تا مصرفکنندگان در پمپبنزینها، فروشگاههای مواد غذایی و دیگر مراکز خرید، آثار این تغییر را مشاهده کنند. بسته شدن تنگه هرمز نه تنها عرضه نفت خام و سوختهای پالایششده را مختل کرد، بلکه زنجیرههای تأمین کود شیمیایی، مواد غذایی و حتی انواع کفش و پاپوش را نیز تحت تأثیر قرار داد. کسبوکارها پیشبینی میکنند که هزینههای بالاتر برای مدتی ادامه خواهد یافت و این موضوع نشان میدهد مشتریان نیز باید خود را برای تحمل این فشار آماده کنند. برت هاوس، اقتصاددانی که در دانشکده کسبوکار دانشگاه کلمبیا تدریس میکند، در این باره گفت: «هیچ اطمینانی وجود ندارد که با وجود ۳ ماه جنگ، دستاوردی حاصل شده باشد که وضعیت مصرفکننده آمریکایی را بهتر کرده باشد. در واقع، تقریباً با هر معیاری که بسنجیم، نه تنها مصرفکنندگان آمریکا بلکه کل جهان در نتیجه این حمله در وضعیت بدتری قرار گرفتهاند.» پس از انتشار خبر توافق اولیه، قیمت نفت روز دوشنبه به حدود ۸۰ دلار برای هر بشکه نفت خام شاخص آمریکا کاهش یافت. این رقم پیش از آغاز جنگ حدود ۶۷ دلار بود و در جریان درگیریها حتی از ۱۲۰ دلار برای هر بشکه نیز فراتر رفت. پالایشگاهها معمولاً نفت خام مورد نیاز خود را یک ماه یا بیشتر پیشاپیش خریداری میکنند؛ بنابراین حتی اگر قیمت نفت کاهش یابد، بلافاصله محصولات ارزانتر تولید نخواهند کرد. مایکل لینچ، پژوهشگر ارشد بنیاد غیرحزبی پژوهش سیاست انرژی، در این باره گفت: «دلیل اینکه قیمت بنزین معمولاً با سرعت کمی کاهش پیدا میکند، تا حدی این است که مواد اولیه باید طی چند هفته از کل زنجیره عبور کند تا در نهایت به دست مصرفکننده برسد.» مارک بارتو، استاد رشته مهندسی شیمی در دانشگاه تگزاس ایاندیام، گفت در مناطقی که ظرفیت پالایش کافی برای پاسخگویی به تقاضا وجود ندارد، مانند ساحل غربی آمریکا، کاهش قیمت بنزین زمان بیشتری خواهد برد. بر اساس اعلام آژانس بینالمللی انرژی، در برخی کشورهای آسیایی و آفریقایی که وابستگی بیشتری به نفت خاورمیانه دارند، شوک ناشی از اختلال عرضه به تعطیلی مدارس و ادارات دولتی و همچنین توصیه به دورکاری منجر شد. بارتو گفت: «نکته اصلی این است که بازگشت به وضعیت عادی، فرآیندی طولانی خواهد بود که به همکاری بازیگران و کشورهای متعددی نیاز دارد. دستیابی به توافق میان آمریکا و ایران برای بازگشایی تنگه، تنها آغاز مسیر است.» کارشناسان همچنین ماههاست هشدار میدهند که حتی در صورت پایان جنگ، مسافران نباید انتظار داشته باشند قیمت بلیت هواپیما فوراً کاهش یابد. شرکتهای هواپیمایی معمولاً سوخت مورد نیاز خود را از قبل خریداری میکنند، برنامههای پروازی را بهتدریج تنظیم میکنند و قیمت بلیتها را عمدتاً بر اساس میزان تقاضا تعیین میکنند. در نتیجه، کاهش قیمت نفت و سوخت جت ممکن است هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد تا در نرخ پروازهای تجاری منعکس شود.
منبع: ایبیسی نیوز
