در حالی که برخی به دنبال ارزآوری از طریق صادرات آخال حبوبات هستند، دامداران از کمبود و گرانی خوراک دام گلایه دارند و این موضوع نگرانیها در مورد امنیت غذایی را افزایش داده است.
در حالی که بخش دامپروری کشور طی سالهای اخیر با چالشهای متعددی در تأمین خوراک دام روبهرو بوده است، درخواست اخیر برای رفع ممنوعیت صادرات آخال حبوبات و حذف سقف ۵۰۰ تنی صادرات برای هر کارت بازرگانی، پرسشهای جدی درباره اولویتهای تنظیم بازار و امنیت غذایی کشور ایجاد کرده است.
سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه به تازگی با ارسال نامهای به معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، خواستار آزادسازی صادرات آخال حبوبات شده است. در این نامه، انباشت آخال حبوبات در انبارها و افزایش تولید ناشی از شرایط مناسب بارندگی به عنوان دلایل اصلی این درخواست عنوان شده و بر ضرورت صادرات برای ارزآوری و ساماندهی زنجیره تولید تأکید شده است.
با این حال، کارشناسان و فعالان بخش دامپروری معتقدند آخال حبوبات صرفاً یک پسماند کشاورزی بدون مصرف نیست، بلکه یکی از منابع مهم تغذیه دام به شمار میرود و خروج آن از کشور میتواند فشار بیشتری بر بازار خوراک دام وارد کند.
در همین زمینه، افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک کشور، پیشتر با انتقاد از صادرات کاه و آخال حبوبات تأکید کرده بود که این محصولات در داخل کشور مورد نیاز هستند و حتی بازار با کمبود آنها مواجه است. به گفته وی، هرگونه صادرات این اقلام میتواند موجب افزایش قیمت و کاهش دسترسی دامداران به خوراک مورد نیاز شود.
صدر دادرس معتقد است کاه و آخال حبوبات نباید از کشور خارج شوند؛ زیرا علاوه بر نیاز داخلی، در شرایط فعلی بخش عمده صادرات از محل ذخایر موجود انجام میشود و این مسئله میتواند در ماههای آینده کمبود بیشتری را در بازار ایجاد کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که بسیاری از دامداران طی سالهای اخیر از افزایش هزینه تأمین علوفه و خوراک دام گلایه داشتهاند و بخش قابل توجهی از هزینه تولید محصولات دامی به همین نهادهها اختصاص دارد. از این رو منتقدان میپرسند اگر آخال حبوبات برای خوراک دام کاربرد دارد و بازار داخلی همچنان به آن نیازمند است، چرا به جای برنامهریزی برای مصرف داخلی و تقویت زنجیره تولید دام، موضوع صادرات آن مطرح شده است؟
در مقابل، برخی موافقان صادرات معتقدند حجم تولید آخال حبوبات در سال جاری افزایش یافته و بخشی از آن بدون مشتری در انبارها باقی مانده است. آنها میگویند صادرات میتواند ضمن جلوگیری از انباشت محصول، به ارزآوری و رونق تجارت بخش کشاورزی کمک کند.
با این حال، منتقدان تأکید دارند پیش از هر تصمیمی باید وضعیت واقعی عرضه و تقاضای خوراک دام در کشور مشخص شود. در صورتی که بازار داخلی همچنان با کمبود یا گرانی نهادههای خوراکی مواجه باشد، صادرات آخال حبوبات میتواند به معنای خروج بخشی از منابع مورد نیاز دامداران از کشور باشد؛ موضوعی که در نهایت ممکن است هزینه تولید گوشت و سایر محصولات دامی را افزایش دهد.
اکنون به نظر میرسد تصمیمگیران بخش کشاورزی و بازرگانی باید میان دو هدف «ارزآوری از محل صادرات» و «تأمین پایدار خوراک دام در بازار داخلی» توازن برقرار کنند؛ زیرا هرگونه تصمیم شتابزده در این زمینه میتواند پیامدهایی فراتر از بازار حبوبات داشته باشد و مستقیماً بر هزینه تولید و امنیت غذایی کشور اثر بگذارد.
منبع: تسنیم
